श्री शनि महात्म्य (संपूर्ण) | शनि स्तोत्र, गंधर्व स्तोत्र, मारुती स्तोत्र, आरत्या, व्रत विधी | Shani Mahatmya Complete

🖤

marathi-strotra.blogspot.com

॥ श्री शनि महात्म्य ॥

शनि स्तोत्र, गंधर्व स्तोत्र, मारुती स्तोत्र, मारुती नमस्कार, शनि व्रत विधी, शनि आरती, मारुतीची आरती, शनिवाराची आरती – संपूर्ण मराठी अर्थासहित

---

🌟 शनि महात्म्य – परिचय

शनि महात्म्य म्हणजे शनिदेवाचे माहात्म्य, त्यांची स्तोत्रे, नियम, पूजा विधी यांचा संग्रह. शनिदेव हे न्याय आणि कर्माचे देवता मानले जातात.

शनि महात्म्याचे नियमित पठण केल्याने शनि दशा, शनि साढेसाती, ढैया यांचे दुष्परिणाम कमी होतात आणि शनिदेव प्रसन्न होतात.

---

📿 शनिदेवाची ओळख

🖤 ग्रह: शनि (क्रूर ग्रह)

🖤 रंग: काळा, निळा

🖤 अधिष्ठाता: न्याय, कर्म, रोग, दारिद्रय, शोक

🖤 वार: शनिवार

🖤 वाहन: कावळा, गिधाड

🖤 स्वरूप: कृष्ण वर्ण, नीलांबर, सूर्यपुत्र

---

॥ श्री शनि महात्म्य (संपूर्ण कथा) ॥

श्री शनिदेव | शनि स्तोत्र, शनि आरती, शनि व्रत विधी, शनि उपाय – संपूर्ण मराठी अर्थासहित

---

अथ शनिमाहात्म्य प्रारंभ

श्रीगणेशाय नमः । ॐ नमोजी गणनायका। एकदंता वरदायका। स्वरुपसुंदरा विनायका। करी कृपा मजवरी।।१।।

अर्थ: हे गणनायका, एकदंत, वरदायका, स्वरुपसुंदर विनायका, माझ्यावर कृपा करा.

आता नमू ब्रह्मकुमारी। हंसारुढ वागीश्वरी। वीणा शोभे दक्षिण करीं। विजयमूर्ति सर्वदा।।२।।

अर्थ: आता ब्रह्मकुमारी, हंसारुढ वागीश्वरी, जिच्या दक्षिण हाती वीणा शोभते, त्या विजयमूर्ती सरस्वतीला नमस्कार.

नमन माझें गुरुवर्या। सुखमूर्ति करुणालया। नमू संतश्रोतयांच्या पायां। अभेद भेदा करुनी।।३।।

अर्थ: सुखमूर्ती, करुणालय, गुरुवर्यांना नमस्कार. अभेद-भेद करून संतश्रोतयांच्या पायांना नमस्कार.

आता नमू श्रीपांडुरंगा। यावें तुवां कथेचिया प्रसंगा। निरसूनि माझिया भवसंगा। करी कृपा मजवरी।।४।।

अर्थ: आता श्रीपांडुरंगाला नमस्कार. कथेच्या प्रसंगी तू यावे. माझा भवसंग निरसून माझ्यावर कृपा करावी.

गुजराथ भाषेची कथा। नवग्रहांची तत्त्वतां। ही ऐकता एकचित्ता। संकटा व्यथा न बाधती।।५।।

अर्थ: ही गुजराथ भाषेची कथा, नवग्रहांची तत्त्वकथा, एकचित्ताने ऐकणाऱ्याला संकटे व व्यथा बाधत नाहीत.

आता उज्जनीनाम नगरी। राजा विक्रम राज्य करी। तेथील चरित्राची परी। ऐका चित्त देऊनियां।।६।।

अर्थ: आता उज्जयिनी नगरात राजा विक्रम राज्य करीत होता. तेथील चरित्राची परी चित्त देऊन ऐका.

कोणी एके दिवशीं प्रातः काळी। बैसली होती सभामंडळी। तेथे महापंडित त्या काळीं। लहान थोर बैसले।।७।।

अर्थ: एके दिवशी प्रातःकाळी सभामंडळी बैसली होती. तेथे त्याकाळी लहान-थोर महापंडित बैसले होते.

ऐसी सभा बैसली घनदाट। तेथें चर्चा निघाली सुभट। म्हणती नवग्रहांत कोण श्रेष्ठ। सांगावे नीट निवडोनी।।८।।

अर्थ: अशी दाट सभा बैसली. तेथे सुभट चर्चा निघाली – नवग्रहांत कोण श्रेष्ठ? नीट निवडून सांगावे.

कोण्या ग्रहाची कैसी स्थिती। कैसी पूजा कैसी मती। कोण रूप कैसी गती। ऐसें यथार्थ सांगावे।।९।।

अर्थ: कोणत्या ग्रहाची कैसी स्थिती, कैसी पूजा, कैसी मती, कोण रूप, कैसी गती – यथार्थ सांगावे.

ऐसें ऐकतांचि उत्तर। पंडित सरसावले समोर। काढोनि पुस्तकांचा संभार। बोलती ते यथामतीनें।।१०।।

अर्थ: हे ऐकताच पंडित पुस्तकांचा संभार काढून समोर सरसावले आणि यथामतीने बोलू लागले.

प्रथम एक पंडित बोलिला। रविग्रह तो असे भला। जो लागे त्याच्या उपासनेला। त्यासी ग्रहपीडा न बाधे।।११।।

अर्थ: प्रथम एक पंडित म्हणाला, रविग्रह भला आहे. जो त्याच्या उपासनेला लागतो, त्याला ग्रहपीडा बाधत नाही.

रवि तो सूर्यनारायण। जे नर झाले तत्परायण। त्यांची विघ्नें होती निरसन। महासामर्थ्य रवीचे।।१२।।

अर्थ: रवि म्हणजे सूर्यनारायण. जे नर तत्परायण झाले, त्यांची विघ्ने निरसन होतात. रवीचे महासामर्थ्य आहे.

आधि व्याधि दरिद्र। स्मरणमात्रेंचि होती दूर। मग उपासना करी जो नर। चिंतले अर्थ सर्व पुरती।।१३।।

अर्थ: आधी, व्याधी, दारिद्रय ही स्मरणमात्रें दूर होतात. मग जो नर उपासना करतो, त्याचे चिंतलेले अर्थ सर्व पुरते होतात.

रवि तो मुख्य दैवत। त्यावीण सर्वही जाणा व्यर्थ। नवग्रह आज्ञा पाळीत। ऐसा श्रेष्ठ ग्रह हा।।१४।।

अर्थ: रवि मुख्य दैवत आहे. त्याच्यावाचून सर्व व्यर्थ आहे. नवग्रह त्याची आज्ञा पाळतात. असा श्रेष्ठ ग्रह हा आहे.

ऐकता रवीची वार्ता। आणि इतर ग्रहांची कथा। तेणे निवारे सर्व व्यथा। ऐसे नवग्रहही समर्थ।।१५।।

अर्थ: रवीची वार्ता आणि इतर ग्रहांची कथा ऐकण्याने सर्व व्यथा निवारे होते. असे नवग्रहही समर्थ आहेत.

परी रवि असे महाबळी। सर्वांमाजी अतिबळी। प्रत्यक्ष दिसतो नेत्रकमळीं। तो हा सूर्यनारायण।।१६।।

अर्थ: पण रवि महाबळी आहे. सर्वांमध्ये अतिबळी आहे. नेत्रकमळांना प्रत्यक्ष दिसतो. तो हा सूर्यनारायण आहे.

तंव दुसरा पंडित बोलत। सोमासी असे बळ अद्भुत। तो माळी असे म्हणवीत। वनस्पती पोषीतसे।।१७।।

अर्थ: तेव्हा दुसरा पंडित म्हणाला, सोमास (चंद्राला) अद्भुत बळ आहे. तो माळी म्हणवितो. वनस्पतींचे पोषण करतो.

जयांचे आराध्य दैवत। शिव सांब कैलासनाथ। त्याच्या भाळी हा विलसत। म्हणोनि श्रेष्ठ जाणावा।।१८।।

अर्थ: ज्यांचे आराध्य दैवत शिव सांब कैलासनाथ आहेत, त्याच्या भाळी हा (चंद्र) विलसतो. म्हणून श्रेष्ठ जाणावा.

चंद्र वर्षी अमृतास। तृप्त करी सर्व देवांस। निशिराज महारुपस। षोडश कळा जयासी।।१९।।

अर्थ: चंद्र अमृत वर्षतो. सर्व देवांना तृप्त करतो. निशिराज, महारुप आहे. षोडश कळा त्याला आहेत.

तो न गांजी कोणासी। अति सौख्यदाता सर्वांसी। सदासर्वदा निर्मळ मानसी। धन्य जयाचें पूजन।।२०।।

अर्थ: तो कोणालाही गांजीत नाही. अति सौख्यदाता आहे. सदासर्वदा निर्मळ मानसी आहे. ज्याचे पूजन, तो धन्य आहे.

मग तिसरा पंडित बोलत। ऐक राया सुनिश्चित। मंगळ तो महासमर्थ। कथा ऐक तयाची।।२१।।

अर्थ: मग तिसरा पंडित म्हणाला, हे राया, सुनिश्चित ऐक. मंगळ महासमर्थ आहे. त्याची कथा ऐक.

मंगळग्रह हा महाक्रूर। जैसी कां ते खड्गाची धार। तयाचा न कळे पार। सर्व ग्रहांमाजी वरिष्ठ हा।।२२।।

अर्थ: मंगळग्रह महाक्रूर आहे, खड्गाच्या धारेसारखा. त्याचा पार न कळे. सर्व ग्रहांमध्ये वरिष्ठ हा आहे.

मंगळग्रह हा सोनार। क्रूरता जयाची अति थोर। परी तो पूजकासी कृपाकर। मंगल करी सर्वदा।।२३।।

अर्थ: मंगळग्रह हा सोनार आहे. त्याची क्रूरता अति थोर आहे. पण तो पूजकासी कृपाकर आहे. सर्वदा मंगल करतो.

गर्व धरुनि पूजा न करिती। मग तो खवळे उग्रमूर्ती। विलया जाय संतती संपत्ती। शेवटी नाश करी जीवित्वाचा।।२४।।

अर्थ: गर्वाने पूजा न करिती, तर तो उग्रमूर्ती धारण करून खवळतो. संतती-संपत्तीचा विलय होतो. शेवटी जीवित्वाचा नाश करतो.

तोचि पूजकासी सदा प्रसन्न। सर्व अर्थ करी पावन। सर्व दुःख निरसुन। अंतरबाह्य संरक्षी।।२५।।

अर्थ: तो पूजकासी सदा प्रसन्न असतो. सर्व अर्थ पावन करतो. सर्व दुःख निरसून अंतरबाह्य संरक्षण करतो.

तंव बोले चौथा पंडीता। बुध असे महाबळवंत। बुधाचा प्रताप अद्भूत। सर्व ग्रहांमाजी।।२६।।

अर्थ: तेव्हा चौथा पंडित म्हणाला. बुध महाबळवंत आहे. बुधाचा प्रताप अद्भुत आहे. सर्व ग्रहांमध्ये...

बुध जातीचा असे वाणी। नवग्रहांत शिरोमणी। विघ्ने नासती तयाच्या पूजनी। सर्वानंद प्राप्त करी।।२७।।

अर्थ: बुध जातीचा वाणी (वैश्य) आहे. नवग्रहांत शिरोमणी आहे. त्याच्या पूजनी विघ्ने नासतात. सर्वानंद प्राप्त करतो.

बुध ज्यावरी कृपा करी। लक्ष्मीवंत त्यासी करी। ऐसा तो महापरोपकारी। बुधग्रह जाणिजे।।२८।।

अर्थ: बुध ज्यावर कृपा करतो, त्याला लक्ष्मीवंत करतो. असा तो महापरोपकारी बुधग्रह जाणिजे.

बुधाची बुद्धी भारी। कोणासी निष्ठुरता तो न करी। संसारचिंता हरी। प्राणिमात्राची।।२९।।

अर्थ: बुधाची बुद्धी भारी आहे. कोणासी निष्ठुरता करत नाही. प्राणिमात्राची संसारचिंता हरीतो.

मग बोले पाचवा पंडित। गुरुचे सामर्थ्य असे अद्भूत। गुरु ते श्रेष्ठ सर्वात। इंद्रादिदेवां समस्तां।।३०।।

अर्थ: मग पाचवा पंडित म्हणाला. गुरूचे सामर्थ्य अद्भुत आहे. गुरू श्रेष्ठ आहेत इंद्रादि समस्त देवांपेक्षा.

गुरुज्ञानाचा न कळे पार। भाविकांसी तो करुणाकार। कर्माकर्मांचा करी चुर। भवभयव्यथेसी।।३१।।

अर्थ: गुरुज्ञानाचा पार नाही. भाविकांसी तो करुणाकार आहे. कर्माकर्मांचा चुरा करतो. भवभयव्यथांसाठी.

दुःख आणि दरिद्र्य रोग। स्मरणमात्रें होती भंग। नवग्रहांत महायोग्य। ऐसा जाणिजे।।३२।।

अर्थ: दुःख, दारिद्रय, रोग यांचे स्मरणमात्रें भंग होतात. नवग्रहांत महायोग्य असा जाणिजे.

गुरु जातीचा असे ब्राह्मण। सर्वांत श्रेष्ठ असे वर्ण। सर्व देव करिती मान्य। गुरुवचनासी।।३३।।

अर्थ: गुरू ब्राह्मण जातीचा आहे. सर्वांत श्रेष्ठ वर्ण आहे. सर्व देव गुरुवचनासी मान्य करतात.

गुरु असे ज्ञानाचा पुरा। त्याच्या साम्यासी नसे दुसरा। त्यापुढे नुरेचि थारा। कल्पनेचा कदाही।।३४।।

अर्थ: गुरू ज्ञानाचा पुरा आहे. त्याच्या साम्यासी दुसरा नाही. त्यापुढे कल्पनेचाही थारा नुरे.

म्हणोने करितां गुरुसेवा। मग ग्रहांचा कोण केवा। गुरु सर्वभावे भजावा। तेणे संतोष सर्व ग्रहांसी।।३५।।

अर्थ: म्हणून गुरुसेवा करिता ग्रहांचा केव्हा? गुरू सर्वभावे भजावा. त्याने सर्व ग्रह संतुष्ट होतात.

शिव करी गुरुपुजनासी। तेथें पाड काय इतरांसी। ऐसा श्रेष्ठ जो सर्वांसी। आगमागम।।३६।।

अर्थ: शिवच गुरुपुजन करतो. तेथे इतरांचा पाड काय? सर्वांसी असा श्रेष्ठ आहे, असे आगम-निगम सांगतात.

तंव सहावा पंडित बोलिला। शुक्रग्रह असे बहु भला। जेणे राक्षसां उपकार केला। संजीवनीमंत्रेकरोनी।।३७।।

अर्थ: सहावा पंडित म्हणाला, शुक्रग्रह असे बहु भला आहे. ज्याने राक्षसांवर संजीवनी मंत्राने उपकार केला.

शुक्र गुरु तो दैत्यांचा। त्रिभुवनीं धाक वाहती जयाचा। पार न कळे सामर्थ्याचा। म्हणोनि श्रेष्ठ तो।।३८।।

अर्थ: शुक्र दैत्यांचा गुरू आहे. त्रिभुवनीं त्याचा धाक आहे. सामर्थ्याचा पार नाही. म्हणून तो श्रेष्ठ आहे.

शुक्राची शक्ती आहे फार। तो करी कर्माकर्माचा चूर। विघ्ने पळती दूरच्या दूर। शुक्रांचे नाम घेतां।।३९।।

अर्थ: शुक्राची शक्ती फार आहे. तो कर्माकर्मांचा चूर करतो. शुक्रांचे नाम घेताच विघ्ने दूर पळतात.

शुक्रपूजनी जे तत्पर। त्याच्या शौर्यासी नाही पारावार। जो दिव्यदेही निरंतर। एकाक्ष तो।।४०।।

अर्थ: शुक्रपूजनेत जे तत्पर, त्याच्या शौर्यासी पारावार नाही. तो दिव्यदेही, निरंतर, एकाक्ष आहे.

आधि व्याधि दुःख दरिद्र। स्मरणमात्रेंचि होती दूर। सर्वभीष्ट परिकर। प्राप्त करी पूजका।।४१।।

अर्थ: आधी-व्याधी-दुःख-दारिद्रय स्मरणमात्रें दूर होतात. सर्व भीष्ट परिकर (इच्छित गोष्टी) पूजकाला प्राप्त करतो.

नवग्रहांत शिरोमणी। ज्याचा महिमा वर्णिजे पुराणी। मान्यता श्रेष्ठ सर्वांहुनी। शुक्राची असे जाण पां।।४२।।

अर्थ: नवग्रहांत शिरोमणी. ज्याचा महिमा पुराणी वर्णिला आहे. सर्वांहुनी श्रेष्ठ मान्यता शुक्राची आहे, जाण.

ऐसे हे सहा ग्रह ऐकोनि राजा। तर्जनी मस्तक डोलवी वोजा। म्हणे उत्तम कथिले काजा। अखंडीत यांते स्मरावे।।४३।।

अर्थ: हे सहा ग्रह ऐकून राजा तर्जनी मस्तक डोलवितो. म्हणतो, उत्तम कथन केले. यांचे अखंडित स्मरण करावे.

आणिक ग्रह राहिले कोण। सांगा पंडीत हो निवडुन। कैसी त्यांची नामें खूण। त्या मूर्तीसी बोलिजे।।४४।।

अर्थ: आणिक ग्रह कोण राहिले? निवडून सांगा. त्यांची नावे कशी? त्या मूर्ती कशी बोलिजे.

मग संकेत बोले पंडीत। राहु आणि दुसरा केतु। हे उभयंता अति अद्भूत। दैत्यकूळीचें असती।।४५।।

अर्थ: मग संकेताने पंडित म्हणाले, राहु आणि केतू. हे दोन्ही अति अद्भुत आहेत. दैत्यकुळीचे आहेत.

मातंग जातीचे दोन्ही। दुष्ट क्रिया म्हणवोनी। त्यांच्या दर्शनें चंद्रसूर्य गगनीं। चळचळां कांपती।।४६।।

अर्थ: मातंग जातीचे दोन्ही. दुष्ट क्रियेसाठी प्रसिद्ध. त्यांच्या दर्शनाने चंद्र-सूर्य गगनीं चळचळां कांपतात.

राहु पीडी चंद्रासी। केतु तो सूर्यासी। ग्रहण बोलिजे तयासी। प्रत्यक्ष दृष्टीसी दिसतसे।।४७।।

अर्थ: राहु चंद्राला पीडतो. केतू सूर्याला पीडतो. त्याला ग्रहण म्हणतात. प्रत्यक्ष दृष्टीस पडते.

प्रणिमात्र सर्व जन। त्यांसी न सांडिती पीडेवीण। परी केलिया पूजन स्मरण। किचिंत पीडा करितासी।।४८।।

अर्थ: सर्व प्राणिमात्रांसी ते पीडेवीण सोडीत नाहीत. पण पूजन-स्मरण केल्यास किचिंत पीडा करतात.

राहु महापीडक अनिवार माया। तद्रुपचि केतु जाण राया। उभयतांची एक चर्या। पूजनस्मरणें संतोषती।।४९।।

अर्थ: राहु महापीडक, अनिवार माया आहे. तद्रुपच केतू आहे. उभयतांची एक चर्या आहे. पूजन-स्मरणाने संतुष्ट होतात.

सर्व ग्रहांपरीस अति क्रूर। जनांसी पीडा करती फार। म्हणोनि पूजन स्मरण निरंतर। राहुकेतूचे करावे।।५०।।

अर्थ: सर्व ग्रहांपेक्षा अति क्रूर. जनांसी फार पीडा करतात. म्हणून राहु-केतूचे पूजन-स्मरण निरंतर करावे.

तवं नववा पंडित बोलत। शनिग्रह श्रेष्ठ अवघ्यांत। बलाढ्य होय अद्भुत। नकळे कळा तयाची।।५१।।

अर्थ: तेव्हा नावावा पंडित म्हणाला, शनिग्रह सर्वांत श्रेष्ठ आहे. बलाढ्य, अद्भुत आहे. कळा (कला) तयाची नकळे.

तो ज्यावरी करी कृपा। त्यासी सर्व मार्ग असे सोपा। ग्रहदिक्पाळावर छापा। तया शनिग्रहाचा।।५२।।

अर्थ: ज्यावर तो कृपा करतो, त्याला सर्व मार्ग सोपे होतात. ग्रह-दिक्पालांवर त्याचा छापा असतो.

ज्यावरी तो कोपसी चढे। तयावरी नाना विघ्नें ये रोकडे। तयाचा संसार बिघडे। न राहे कल्पांती।।५३।।

अर्थ: ज्याच्यावर तो कोपसी चढतो, त्याच्यावर नाना विघ्ने रोकडी येतात. त्याचा संसार बिघडतो, कल्पांती न राहे.

शनिदेव महाकोपी। ज्याचा पराजय नोहे युद्धीं। देवदानवां त्रिशुद्धी। दुःखदाता शनिदेव।।५४।।

अर्थ: शनिदेव महाकोपी आहेत. युद्धी त्यांचा पराजय होत नाही. देवदानवांनाही दुःखदाता शनिदेव आहेत.

जो का भाविक सज्ञान नर। या ग्रंथाचा करी आदर। पूजन स्मरण निरंतर। त्यावर कृपा करी शनिदेव।।५५।।

अर्थ: जो भाविक, सज्ञान नर या ग्रंथाचा आदर करतो, पूजन-स्मरण निरंतर करतो, त्याच्यावर शनिदेव कृपा करतात.

शनैश्चराची मूर्ति काळी। तो जातीचा होय तेली। चरण पंगु सुरत चांगली। पूजा करी काळभैरवाची।।५६।।

अर्थ: शनैश्चराची मूर्ती काळी आहे. तो जातीचा तेली आहे. चरण पंगु आहेत, सुरत (स्थिती) चांगली आहे. काळभैरवाची पूजा करतो.

त्याची दृष्टी पडे जयावर। करी तयाचा चकनाचूर। अथवा कृपा करी जयावर। तयासी सर्व आनंदच प्राप्त होय।।५७।।

अर्थ: त्याची दृष्टी ज्याच्यावर पडते, त्याचा चकनाचूर करतो. अथवा ज्याच्यावर कृपा करतो, त्याला सर्व आनंद प्राप्त होतो.

दृष्टीचा ऐका चमत्कार। जन्मला जेव्हा शनैश्चर। तेव्हा दृष्टी पडली पित्यावर। तेणें कुष्ठ भरला सर्वांगी।।५८।।

अर्थ: दृष्टीचा चमत्कार ऐका. जन्मला तेव्हा शनैश्चराची दृष्टी पित्यावर पडली, त्याने सर्वांगी कुष्ठ भरले.

पित्याच्या रथीं होता जो सारथी। तो पांगुळ झाला निश्चिती। अश्वाच्या नेत्रांप्रती। अंधत्व आले तत्क्षणी।।५९।।

अर्थ: पित्याच्या रथी जो सारथी होता, तो पांगुळ झाला. अश्वाच्या नेत्रांना अंधत्व आले.

तेव्हा त्यांनी उपाय केले फार। तरी गुण न येचि अणुमात्र। जव दृष्टी फिरवी शनैश्चर। तंव निघे ही आरोग्य झाले।।६०।।

अर्थ: त्यांनी फार उपाय केले, तरी अणुमात्र गुण न आला. जेव्हा शनैश्चराने दृष्टी फिरवली, तेव्हा आरोग्य झाले.

ऐसे ऐकतां राजा विक्रम। हांसुनि बोले सप्रेम। म्हणजे पुत्र जन्मोनि काय काम। ऐसा अपवित्र जो।।६१।।

अर्थ: हे ऐकून राजा विक्रम हसून सप्रेम म्हणाला, म्हणजे पुत्र जन्माला येऊन काय काम? असा अपवित्र पुत्र?

तो पुत्र नव्हे केवळ वैरी। जो उपजतांच ऐसें करी। पुढे तो काय न करी। सांगा पंडीत हो।।६२।।

अर्थ: उपजताच असा करणारा तो पुत्र नव्हे केवळ वैरी. पुढे तो काय न करील? हे पंडितांनो, सांगा.

ऐसें बोलिला हासोन। करी टाळी वाजवी गर्जोन। सभेसी विनोदवचन। म्हणे हा पुत्र कैसा हो।।६३।।

अर्थ: असा बोलून, टाळी वाजवून, गर्जन करून विनोदवचने बोलला. म्हणे, हा पुत्र कैसा हो?

ऐसें बोलतां ते अवसरी। कैसी वर्तली नवलपरी। ती ऐकावी आतां चतुरीं। चित्त देऊनियां।।६४।।

अर्थ: असे बोलत असता, त्या अवसरी काय नवलपरी वर्तली, ती चित्त देऊन ऐकावी.

त्या समयी शनिदेव विमानीं। जात होते बैसोनि। रायाचें वाक्य ऐकता तत्क्षणी। विमान खाली उतरलें।।६५।।

अर्थ: त्या समयी शनिदेव विमानात बसून जात होते. राजाचे वाक्य ऐकताच त्यांचे विमान खाली उतरले.

अकस्मात येऊनियां सभेत। बैसले तेव्हां विमानासहित। तवं पहाते झाले सभापंडित। म्हणती आले शनिदेव।।६६।।

अर्थ: अकस्मात सभेत येऊन ते विमानासह बैसले. तेव्हा सभापंडित पाहू लागले. म्हणू लागले, शनिदेव आले.

मग राव उठे झडकरोनी। जाऊनि नमन करी चरणी। तंव टाकिला झिडकरोनी। शनिदेवांने।।६७।।

अर्थ: मग राजा झटकून उठला. जाऊन चरणी नमन करू लागला. तेव्हा शनिदेवांनी त्याला झिडकरून टाकले.

म्हणे तू राजा ऐसा मस्त। टवाळी करीसी अद्भूत। याचा चमत्कार क्षणांत। दावीन पाहें आतांचि।।६८।।

अर्थ: म्हणतात, अरे राजा, तू असा मस्त आहेस. टवाळी करतोस. याचा चमत्कार क्षणात दाखवतो.

तूं फार करितोसी टवाळी। नसतीच चढवली कळी। तरी कन्याराशीस मुळी। तुजला ग्रह मी आलो।।६९।।

अर्थ: तू फार टवाळी करतोस. नसतीच कळी चढवली आहेस. मी तुला कन्याराशीस ग्रह आलो आहे.

आतां पाहें माझा चमत्कार। तूं नको करुं गर्व फार। ऐसें वदोनि अति सत्वर। विमानरुढ पैं झाला।।७०।।

अर्थ: आता माझा चमत्कार पाहीजे. गर्व फार करू नको. असे वदून, अति सत्वर विमानरुढ झाला.

तंव तो राव लागे चरणासी। म्हणे कृपा करावी दीनासी। अन्याय घाली पोटासी। कृपाळुवा शनिदेवा।।७१।।

अर्थ: तेव्हा राजा चरणासी लागला. म्हणे, कृपा करावी दीनासी. अन्याय पोटासी घाली. हे कृपाळुवा शनिदेवा.

तरी तो न मानीच शनिदेव। म्हणे मी तुज दाखवीन अनुभव। तेव्हा मनी खिन्न जाहला राव। चिंता मानसीं फार करी।।७२।।

अर्थ: पण शनिदेव मानीना. म्हणे, मी तुला अनुभव दाखवतो. तेव्हा राजा मनी खिन्न झाला. फार चिंता करू लागला.

मग म्हणतसे पंडितांला। आम्ही महाग्रह उगाचि छळिला। तो आतां कष्टवील आम्हांला। तरी कैसे आतां करावे।।७३।।

अर्थ: मग पंडितांना म्हणतो, आम्ही महाग्रहाला उगाच छळले. तो आतां कष्टवील. तरी आतां कैसे करावे?

जें जें पुढें होणार। म्हणोनि बुद्धि सुचे तदनुसार। तरी जे असेल लिखिताक्षर। तैसे आतां होईल।।७४।।

अर्थ: जें जें पुढे होणार आहे, तदनुसार बुद्धी सुचत नाही. जे लिखिताक्षर असेल, तेच आता होईल.

राव दिलगीर जाहला मानसीं। वसर्जन करी सभेसी। जाता जाहला मंदीरासी। कांही अंतरी सुचेना।।७५।।

अर्थ: राजा मनात दिलगीर झाला. सभेचे वसर्जन करतो. मंदिरास जातो. कांही अंतरी सुचेना.

करुनिया संध्यास्नान। मग करितसे भोजन। तदनंतर करित झाला शयन। नावेक पलंगावरी।।७६।।

अर्थ: संध्यास्नान करून मग भोजन करतो. तदनंतर शयन करतो एका पलंगावर.

ऐसें करितां एक मास। जाहला राया विक्रमास। मग काय वर्तलें त्या कथेस। तेंचि आता ऐकिजे।।७७।।

अर्थ: असे एक महिना गेला. मग विक्रम राजाला काय झाले ते आता ऐका.

राया विक्रमासी आला शनी। बारावा अति क्रूर स्थानीं। जेणे त्रासिले बहुत प्राणी। अभाविकां पीडीतसे।।७८।।

अर्थ: विक्रम राजाला शनी बाराव्या क्रूर स्थानी आला. ज्याने बहुत प्राणी त्रासले आहेत. अभाविकांना पीडतो.

तेव्हा पंडीत बोलती वाचे। राया पूजन करी शनिग्रहाचे। साडेसात वर्ष नेमाचे। सामर्थ्य आहे जाणिजे।।७९।।

अर्थ: तेव्हा पंडित म्हणतात, राया, शनिग्रहाचे पूजन करा. साडेसात वर्षे नेमाचे सामर्थ्य आहे, जाणिजे.

तुम्हीं विनोदें हांसला शनीसी। तरी तो कष्टवील तुम्हांसी। जो कां गांजितो त्रैलोक्यासी। तोचि हा महाग्रह जाणिजे।।८०।।

अर्थ: तुम्ही विनोदाने शनीस हासलेत. तो तुम्हांस कष्टवील. त्रैलोक्यासी जो गांजितो, तोची हा महाग्रह जाणिजे.

चित्त करोनियां एकाग्र। ऐकावा पूजेचा प्रकार। जेणें करोनि शनैश्चर। कृपा करील तुम्हांवरी।।८१।।

अर्थ: चित्त एकाग्र करून पूजेचा प्रकार ऐका. ज्याने करून शनैश्चर तुमच्यावर कृपा करील.

प्रथम करोनि औषधी स्नान। मग करावे प्रतिमेचें पूजन। अश्वाचा नाल घेऊन। त्याची प्रतिमा करावी।।८२।।

अर्थ: प्रथम औषधी स्नान करून, मग प्रतिमेचे पूजन करावे. अश्वाचा नाल घेऊन त्याची प्रतिमा करावी.

शास्त्र विधिपूजा निर्धार। मग तैलअभिषेक कर। मृत्तिकेच्या कुंभावर। त्याची स्थापना करावी।।८३।।

अर्थ: शास्त्रविधि पूजा निर्धार. मग तैलअभिषेक कर. मृत्तिकेच्या कुंभावर त्याची स्थापना करावी.

स्थापना झालिया जाण। पूगीफल ब्राह्माणासी देऊन। तेवीस सहस्त्र जप संपूर्ण। यथासांग करावा।।८४।।

अर्थ: स्थापना झाल्यावर पूगीफल ब्राह्मणासी देऊन, तेवीस सहस्त्र जप संपूर्ण यथासांग करावा.

जपसंख्या जाहलियावरी। चतुर्थाश हवन करी। हवन झालियाउपरी। दानें करावी शनीचीं।।८५।।

अर्थ: जपसंख्या झाल्यावर हवन करी. हवन झाल्यावर शनीची दाने करावीत.

मग जपकर्त्या ब्राह्मणासी। शनैश्चराचे रुप मानूनि त्यासी। दक्षिणा देऊनि पूजेसी। प्रसन्नचि करावे।।८६।।

अर्थ: मग जपकर्त्या ब्राह्मणाला शनैश्चराचे रुप मानून, दक्षिणा देऊन पूजेने प्रसन्न करावे.

मग करावें ब्राह्मणभोजन। यथाशक्ति द्यावें दान। तेणे ब्राह्मण तृप्त होतां पूर्ण। संतोष पावे शनिदेव।।८७।।

अर्थ: मग ब्राह्मणभोजन करावे. यथाशक्ती दान द्यावे. ब्राह्मण तृप्त होताना शनिदेव संतोष पावतो.

जेवीं रक्षी बाळकासी माता। तैसें रक्षी निजभक्ता। ऐका पंडित म्हणती राया समर्था। गोष्ट एवढी ऐकावी।।८८।।

अर्थ: माता बाळकासी जेवीं रक्षी, तेवीं निजभक्तास रक्षी. पंडित म्हणतात, राया समर्था, एवढी गोष्ट ऐकावी.

राजा म्हणे पंडीताला। शनि न मानीच आम्हांला। तोचि मातापिता वाहिला। रक्षा तोचि पै जाणा।।८९।।

अर्थ: राजा पंडितांना म्हणाला, शनि मला मानीत नाही. तोची मातापिता आहे. रक्षा तोची करील.

मग बोले विक्रम पंडितासी। तुम्ही जावें आपुल्या गृहासी। जें होणार असेल ते निश्चयेंसी। घडुनि येईल न टळेचि।।९०।।

अर्थ: मग विक्रम पंडितांना म्हणाला, तुम्ही आपल्या गृहास जा. जे होणार असेल ते टळणार नाही.

ऐसें बोलोनियां उत्तर। काय जाहला चमत्कार। चित्त करोनिया स्थिर। श्रवण करावें सर्वांही।।९१।।

अर्थ: असे उत्तर देऊन काय चमत्कार झाला, तो चित्त स्थिर करून सर्वांनी श्रवण करावे.

असे मग कोण एके दिवशी। दोन प्रहरांच्या समयासी। कारवानवेषें उज्जनीसी। घोडे विकावया आला शनिदेव।।९२।।

अर्थ: मग एके दिवशी, दोन प्रहरांच्या समयी, कारवानवेषाने उज्जनीस घोडे विकायला शनिदेव आला.

रुप पालटोनि आपुलें। वारु विकावया आणलें। तंव तेथं गिर्हाईक पातले। रावही आला त्या स्थानी।।९३।।

अर्थ: आपले रुप पालटून घोडे विकायला आणले. तेथे गिर्हाईक पातले. राजाही त्या स्थानी आला.

तेव्हा किंमत पुसतसे रावो। तयासी म्हणे शनिदेवो। वारु फिरवूनि पाहा हो। मग कळेल मोल तयाचें।।९४।।

अर्थ: राजा किंमत विचारू लागला. शनिदेव म्हणाले, घोडा फिरवून पाहा हो, मग त्याचे मोल कळेल.

तेव्हा सारंगा वारु राव आणवीत। चाबुकस्वारासी वरी बैसवीत। तेणें घोडा फिरविला चौगनांत। अति उत्तम फिरतसे।।९५।।

अर्थ: राजा सारंग घोडा आणवितो, चाबुकस्वारास वर बैसवितो. तेणे घोडा चौगनांत फिरविला. फार उत्तम फिरतो.

तंव दुसरा घोडा अबलख। त्याचे मोल रुपये लक्ष एका। तो सोडूनि ताक्ताळीक। आणिला विक्रमापासी।।९६।।

अर्थ: तो सोडून तयार केलेला (ताक्ताळीक) घोडा विक्रमापाशी आणला.

तंव त्या सौदागरें काय केलें। राया विक्रमासीच बैसविलें। घोडा फिरवितां राव बोले। अति उत्तम फिरतसे।।९७।।

अर्थ: सौदागराने काय केले, राजा विक्रमासीच बैसविले. घोडा फिरविता राव म्हणतो, अति उत्तम फिरतो.

तंव त्या घोड्यासी कोरडा मारितां। घोडा उडाला गगनपंथा। पवनवेगें वारु जातां। महावनांत ते समयीं।।९८।।

अर्थ: त्या घोड्यास कोरडा मारिता, घोडा गगनपंथाला उडाला. पवनवेगाने वारु जाता, त्या समयी महावनात.

अधिक कोरडा मारितां। तो तो अधिक जाय पंथा। थोर अवस्था हाये चित्ता। केवीं वर्तले म्हणवोनी।।९९।।

अर्थ: अधिक कोरडा मारिता, तो आणखी अधिक पंथाला जातो. चित्ता थोर अवस्था झाली. काय झाले म्हणवोनी.

दुरदेशी अतिउजाडी। जेथे घोर वन महाझाडी। तेथें नदीच्या पैलथडी। घोडा जाऊनि उतरला।।१००।।

अर्थ: दूर देशी अति उजाड ठिकाणी, जेथे घोर वने महाझाडी, तेथे नदीच्या पैलथडी घोडा जाऊन उतरला.

तेथे राव उतरला खाली। तंव नवलपरी वर्तली। वारु नाहीं नदी गुप्त झाली। झाडाझुडांसहित।।१०१।।

अर्थ: तेथे राजा खाली उतरला. तंव नवल परी वर्तली. नदी गुप्त झाली. झाडाझुडांसहित.

तेव्हा आश्चर्य वाटले विक्रमासी म्हणे ईश्वरी गति न कळे कोणासी। वारु आणि वनासी काय विचार पै जाहला।।१०२।।

अर्थ: तेव्हा विक्रमाला आश्चर्य वाटले. ईश्वरी गति कोणासी न कळे. वारु आणि वनासी काय झाले ते कळेना.

तंव अस्तासी पावला दिवसकर। अंधकार प्रवर्तला रजनी। पुढे मार्ग न दिसे नयनी। मग तेथेंचि पहुडला।।१०३।।

अर्थ: तंव सूर्य अस्तास गेला. रजनीमध्ये अंधकार प्रवर्तला. पुढे मार्ग न दिसे. मग तेथेच पहुडला.

चार प्रहर गेलियावरी। उद्यासी आला तमारी। मग तो एक नगराचा मार्ग धरी। राजा विक्रम आपण।।१०४।।

अर्थ: चार प्रहर गेल्यावर, उद्यासी प्रकाश आला. मग राजा विक्रम एका नगराचा मार्ग धरीतो.

तंव तेथोनि चार योजने दूर। तामलिंगा नाम नगरी। तेथें जाता झाला ते अवसरीं। हळु हळु पोहोंचला।।१०५।।

अर्थ: तेथून चार योजने दूर तामलिंगा नावाची नगरी. तेथे जाता झाला. हळु हळु पोहोंचला.

इकडे उज्जनीची कथा राहिली। आतां पाहिजे श्रवण केली। नगरजनें वाट पाहिली। चार प्रहर रायाची।।१०६।।

अर्थ: इकडे उज्जनीची कथा राहिली. नगरजनांनी रायाची चार प्रहर वाट पाहिली.

तेव्हा सौदागार म्हणे प्रधानासी। वारु द्यावा आमुचा आम्हांसी। कोणीकडे नेलें वारुसी। राया विक्रमानें।।१०७।।

अर्थ: तेव्हा सौदागार प्रधानास म्हणाला, आमचा वारु आम्हांस द्यावा. कोणीकडे विक्रम राजाने वारु नेले.

तंव पाहते झाले नगराबाहेर। कोसीं दो कोसी कोस चार। परी कोठें न दिसे राजेश्वर। मग चिंता प्रवर्तली।।१०८।।

अर्थ: नगराबाहेर पाहू लागले. कोस, दोन कोस, चार कोस, परी राजेश्वर कोठे न दिसे. मग चिंता प्रवर्तली.

तेव्हा सौदागर म्हणे प्रधानासी। सत्वर शोधोनि आणा रायासी। नाहीं तरी आम्हांसी। पैका द्यावा वारुचा।।१०९।।

अर्थ: तेव्हा सौदागर प्रधानाला म्हणाला, लगेच शोधून राजाला आणा. नाहीतर आम्हाला घोड्याचे पैसे द्या.

तेव्हा प्रधानासी पडली चिंता। मनी म्हणे कैसे करावे आतां। रायाचा शोध न लागे तत्त्वतां। सौदागरें अडविलें।।११०।।

अर्थ: प्रधानाला मोठी चिंता पडली. मनात विचार करू लागला – आता काय करावे? राजाचा शोध लागत नाही. सौदागराने अडविले आहे.

मग प्रधानें काय केले। सौदागरासी बोलाविले। म्हणे वारुचे मोल काय वाहिले। ते सांगा आम्हांसी।।१११।।

अर्थ: मग प्रधानाने काय केले? सौदागराला बोलावून म्हणाला, घोड्याचे मोल काय आहे ते सांगा.

तयानें मोल सांगतांचि झडकरी। मग पैका घातला तयाचे पदरी। तेव्हा प्रधानासी पुसोनि सत्वरी। जाता झाला शनिदेव।।११२।।

अर्थ: त्याने मोल सांगताच प्रधानाने त्याचे पैसे दिले. तेव्हा प्रधानास निरोप देऊन शनिदेव निघून गेला.

इकडे राजा विक्रम काय करी। हातापायांचे दुःख भारी। जैसा मत्स्य तळमळ करी। उदकावीण जाण पां।।११३।।

अर्थ: इकडे राजा विक्रम हात-पायांच्या दुःखाने तळमळ करीत होता. जसे पाण्याविना मासा तळमळतो.

कोणी येताती वाटसरू। त्यासी पाहतां येत गहिवरू। ते म्हणती हे परमेश्वरू। कोण कष्ट या प्राणियासी।।११४।।

अर्थ: कधी वाटसरू येतात. त्याला पाहून त्यांना गहिवर येतो. ते म्हणतात, हा कोण परमेश्वर आहे? या प्राण्याला कोण कष्ट देत आहे?

जरी अन्न उदक कोणी द्यावे। तरी रायें त्यासी दंडावे। ताडन बंधन करावे। ऐसा धाक जनांसी।।११५।।

अर्थ: जर कोणी अन्न-पाणी द्यावे, तर राजाच्या आज्ञेने त्याला दंड करावा, बंधन करावे – असा धाक जनतेला होता.

ऐसें असता जाहला एक मास। अति दुःख होतसे विक्रमास। परी द्या न ये कोणास। ग्रहदशा म्हणवोनी।।११६।।

अर्थ: असे असता एक महिना गेला. विक्रमाला अतिदुःख होत होते. पण कोणालाही द्यावेसे वाटत नव्हते. ही ग्रहदशा होती.

राव विक्रम शोक करी। म्हणे ग्रहा समर्था कृपा करी। निष्ठुर न व्हावे निजांतरी। दया करी दीनास।।११७।।

अर्थ: राजा विक्रम शोक करू लागला. म्हणाला, हे ग्रहा समर्था, कृपा करा. निज अंतरंगी निष्ठुर न व्हावे. दयाळू होऊन दीनावर दया करा.

ऐसी करुणा भाकितां तये वेळी। मग शनैश्चरासी कृपा आली। म्हणे याच्या सत्वाची न कळे खोली। सीमा झाली तत्त्वतां।।११८।।

अर्थ: अशी करूण भाकित असता, शनैश्चरास कृपा आली. म्हणाले, याच्या सत्त्वाची खोली कळत नाही. आता सीमा झाली.

तरी आता पीडूं नये तत्त्वतां। केली रायाच्या मनीं प्रेरकता। चंद्रसेन द्रवला चित्ता। म्हणे अन्नउदक देत जावें।।११९।।

अर्थ: आता त्याला पीडू नये. राजाच्या मनी प्रेरणा केली. चंद्रसेन राजाचे चित्त द्रवले. तो म्हणाला, अन्न-पाणी देऊन जावे.

अन्नउदकाची आज्ञा जाहली। नगरजनांसी दया आली। ते आणोनि देती नित्यकाळी। कनवाळू कृपाळू जन।।१२०।।

अर्थ: अन्न-पाण्याची आज्ञा झाली. नगरजनांस दया आली. ते आणून नित्य देत असत. ते कनवाळू, कृपाळू जन होते.

अन्नउदकाचा होतसे सुकाळ। परंतु करचरणांवीण पांगुळ। त्या अति दुःखे होतसे विकळ। चैन न पडे क्षणभरी।।१२१।।

अर्थ: अन्न-पाण्याची सोय झाली. पण हात-पाय नसल्याने तो पांगुळ होता. त्याला अति दुःख होत होते. क्षणभरही चैन पडत नव्हते.

ऐशीं क्रमिलीं वर्षे दोन। तोंवरी दुःख सोशिलें अति दारुण। ऐसें कर्माचे विंदान। भोगिल्यावीण सुटेना।।१२२।।

अर्थ: अशी दोन वर्षे गेली. तोंवरी अति दारुण दुःख सोसले. असे कर्माचे वैभव आहे. भोगल्याशिवाय सुटत नाही.

तंव कोण एके दिवशी। तेलिण बैसोनि शिबिकेसी। जात होती सासर्याच्या तया मार्गाने।।१२३।।

अर्थ: तेव्हा एके दिवशी एक तेलिण शिबिकेवर बसून त्या मार्गाने सासरी जात होती.

त्या तेलिणीचे माहेर। होते पै उज्जनीनगर। सासरें तामलिदापुर नगर। ऐसें श्रोती जाणावें।।१२४।।

अर्थ: त्या तेलिणीचे माहेर उज्जनीनगर होते. सासर तामलिदापुर नगरात होते. असे श्रोत्यांनी जाणावे.

तेव्हा त्या तेलिणीने। पाहिलें विक्रमाकारणे। मनी म्हणे राजा केणे। आणिलासे या स्थानी।।१२५।।

अर्थ: तेव्हा त्या तेलिणीने विक्रमाला पाहिले. मनात म्हणाली, हा राजा कोणी या स्थानी आणला असेल?

मग ती खाली उतरोनी कामिनी। लागली विक्रमाच्या चरणी। म्हणे हातांपायावांचोनी। कोण अवस्था शरीराची।।१२६।।

अर्थ: मग ती स्त्री खाली उतरून विक्रमाच्या चरणी लागली. म्हणाली, हात-पायावाचून शरीराची ही काय अवस्था झाली?

राजा अवलोकी तेलिणीकडे। बाई विजयी असोत तुझे चुडे। काय वृत्तांत ग्रामाकडे। तो सर्व सांग मज।।१२७।।

अर्थ: राजा तेलिणीकडे पाहून म्हणाला, बाई तुझे चुडे विजयी असोत. गावात काय वृत्तान्त आहे ते मला सांग.

मग कामिनी म्हणे अहो राया। सर्व सुखी आहेत करुणालया। परी हे अवस्था तुमच्या देहा। काय म्हणोनी जाहली।।१२८।।

अर्थ: मग ती म्हणाली, अहो राया, करुणालयी सर्व सुखी आहेत. पण तुमच्या देहाची ही अवस्था कशामुळे झाली?

राव म्हणे ऐक पतिव्रते। हा कर्मभोग जाण निरुते। ग्रहदशा फिरली माते। हें कर्तृत्व देवाचें।।१२९।।

अर्थ: राजा म्हणाला, हे पतिव्रते ऐक. हा कर्मभोग आहे. ग्रहदशा माझ्यावर फिरली आहे. हे देवाचे कर्तृत्व आहे.

मग सर्व सांगितलें तियेसी। जें जें वर्तले ज्या समयासी। ते ऐकोनि म्हणे विक्रमासी। धन्य रे विधातिया।।१३०।।

अर्थ: मग राजाने तिला सर्व वृत्तान्त सांगितला. ते ऐकून ती म्हणाली, अरे धन्य आहे तुझा विधाता.

मग ती तेलिण काय करीत। रायासी शिबिकेमाजी बसवीत। आपुल्या गृहासी घेऊनि जात। अतिआदरें करोनिया।।१३१।।

अर्थ: मग ती तेलिण राजाला शिबिकेत बसवून अतिआदराने आपल्या घरी घेऊन गेली.

तंव तो तेली कांपे थरथरा। म्हणे हे विघ्न आणिलें घरा। जरी श्रुत होईल राजेश्वरा। मग कैसें करावें आपण।।१३२।।

अर्थ: तेव्हा तो तेली थरथर कापू लागला. म्हणाला, हे विघ्न घरी आणले आहे. जर राजाला श्रुत झाले तर आपण काय करावे?

तेव्हा सून म्हणे श्वशुरासी। हा विक्रमादित्य निश्चयसी। धर्मनीती राज्य करी उज्जनीसी। परी हे दशा ग्रहाची।।१३३।।

अर्थ: तेव्हा सून (तेलिण) सासऱ्यास म्हणाली. हा निश्चयाने विक्रमादित्य आहे. धर्मनीतीने उज्जनीस राज्य करतो. पण ही ग्रहदशा आहे.

हा मावळा देशीचा धनी। जैसा उकिरड्यांत पडला चिंतामणी। दैवें लाधला आपणालगूनी। म्हणोनि आला गृहातें।।१३४।।

अर्थ: हा मावळा देशाचा स्वामी आहे. जसा उकिरड्यात चिंतामणी पडलेला असतो. दैवाने आपल्याला लाभला म्हणूनच घरी आला आहे.

मग तो तेली काय करी। राया चंद्रसेना श्रुत करी। आपण तस्कर टाकिला जो बाहेरी। हस्तपाद खंडोनी।।१३५।।

अर्थ: मग तो तेली काय करतो. चंद्रसेन राजाला श्रुत करतो की, जो तस्कर हात-पाय तोडून बाहेर टाकला होता...

जरी आज्ञा होईल राजेश्वरा। तरी आणीन तया तस्कराला। दया उपजली मम अंतरा। दीन अनाथ म्हणवोनी।।१३६।।

अर्थ: राजाची आज्ञा झाली तर त्या तस्कराला आणू. दीन अनाथ पाहून मनात दया उपजली आहे.

मग राव म्हणे भला रे भला। आणावे तया तस्कराला। प्रतिपाळ करी वहिला। अन्नवस्त्र देऊनी।।१३७।।

अर्थ: मग राजा म्हणाला, भला रे भला. त्या तस्कराला आणावे. त्याचा प्रतिपाळ करावे, अन्न-वस्त्र द्यावे.

ऐसा हुकुम केला रायानें। मग तेली आला घराकारणें। तेव्हा तेलियासी विक्रम म्हणे। गोष्ट सांगतो ऐका ते।।१३८।।

अर्थ: असा हुकुम राजाने केला. मग तेली घरी आला. तेव्हा विक्रम तेल्यास म्हणाला, एक गोष्ट सांगतो ऐका.

मग राव म्हणे मेहतरासी। तुम्ही श्रुत न करावें कोणासी। विक्रम आहे मम गृहासी। ऐसें कोठें न वदावें।।१३९।।

अर्थ: मग राजा तेल्यास म्हणाला, तुम्ही कोणाला श्रुत करू नका. विक्रम माझ्या घरी आहे, असे कोठे बोलू नका.

मग तो तेली म्हणे राजेश्वरा। घाणा हांकावा माझिया घरा। देईन मी अन्न आणि वस्त्रा। ऐसा नेम पैं माझा।।१४०।।

अर्थ: मग तेली राजाला म्हणाला, आपण माझ्या घरी घाणा हांकावा. मी अन्न-वस्त्र देईन. हाच माझा नेम आहे.

मग विक्रम म्हणे तेलियासी। धन्य तुझी बुद्धि ऐसी। तुझ्या उपकार न फिटे आम्हांसी। महासंकटी रक्षिलें।।१४१।।

अर्थ: मग विक्रम तेल्यास म्हणाला, धन्य तुझी अशी बुद्धी आहे. तुझा उपकार आम्हांस कधी फिटणार नाही. महासंकटात रक्षण केलेस.

ऐसे करितां काहीएक दिवस। होती झाले विक्रमास। तया तेलियाचे घरी रात्रंदिवस। घाणा हाकीतसे।।१४२।।

अर्थ: असे करीत काही दिवस गेले. विक्रम त्या तेलियाच्या घरी रात्रंदिवस घाणा हांकू लागला.

तेलिणीचे नाव अलोलिका। ती सेवा करी सादर सारिका। विक्रमासी द्ये अन्न उदका। अतिप्रिती करोनी।।१४३।।

अर्थ: तेलिणीचे नाव अलोलिका. ती प्रेमाने विक्रमाची सेवा करी. त्याला अन्न-पाणी देई. अतिप्रितीने.

विक्रम म्हणे अलोलिकेसी। तू माझी दयाळू आईसी। माझ्या संकटी आलीस सहासी। धन्य तुझी कृपा।।१४४।।

अर्थ: विक्रम अलोलिकेस म्हणाला, तू माझी दयाळू आई आहेस. माझ्या संकटी मला साहाय्याला आलीस. तुझी कृपा धन्य आहे.

बाई म्हणे राजेश्वरा। तुम्ही माझे पूर्वीचे नरवरा। आता सेवा करणे माझे नराधमा। हाच माझा अभिमान।।१४५।।

अर्थ: बाई म्हणाली, तुम्ही माझे पूर्वीचे नरवीर आहात. आता तुमची सेवा करणे हाच माझा अभिमान आहे.

अशा रितीने तीन वर्षे गेली। तयासी सेवा अलोलिकेने केली। नाना प्रकारची वैभवे दिधली। प्रसन्न होऊन।।१४६।।

अर्थ: अशा रीतीने तीन वर्षे गेली. अलोलिकेने त्याची सेवा केली. नाना प्रकारची वैभवे दिली.

शनिदेवाची दशा भयाण। शरीर असे दुर्बळ निराण। हातपाय नव्हते पूर्ण। एक स्थिति असे भीषण।।१४७।।

अर्थ: शनिदेवाची दशा भयाण होती. शरीर दुर्बळ झाले. हातपाय पूर्ण नव्हते. भीषण स्थिती होती.

राजा म्हणे आता कैसें होईल। कर्म फळ कोण भोगील। शनि ग्रहाने पीडिले। भक्त दीन जाहले।।१४८।।

अर्थ: राजा म्हणाला, आता काय होईल? कर्माचे फळ कोण भोगील? शनिग्रहाने पीडिले, भक्त दीन झाले.

शमी वृक्षापुढे प्रार्थना करी। नित्य नेम तो अलोलिका करी। तिच्या भक्तीने शनि हरी। पीडा निवारी तयाची।।१४९।।

अर्थ: शमी वृक्षापुढे प्रार्थना करी. अलोलिका नित्य नेमाने करी. तिच्या भक्तीने शनि पीडा हरतो.

अलोलिका नित्य शनि पूजा करी। तिळाचा दिवा शमीवरी। प्रदक्षिणा करी उभी कर जोडूनी। म्हणे शनि रक्षा करी।।१५०।।

अर्थ: अलोलिका नित्य शनि पूजा करी. शमीवृक्षावर तिळाचा दिवा लावी. प्रदक्षिणा करी, हात जोडून म्हणे – शनि रक्षा करा.

तिच्या भक्तीने प्रसन्न शनिदेव। स्वप्नात देऊन गेले सद्भाव। म्हणे राजा विक्रमास सदा सुख द्यावे। उद्धरावे संकटातून।।१५१।।

अर्थ: तिच्या भक्तीने शनिदेव प्रसन्न झाले. स्वप्नात सद्भाव दिला. म्हणाले, राजा विक्रमाला सदा सुख द्यावे, संकटातून उद्धरावे.

राजा म्हणे अलोलिकेसी। तुझ्या पूण्याने सुख लाभेल मजसी। देव तुझी कृपा असे मजवरी। म्हणोनी तुज धन्यवाद।।१५२।।

अर्थ: राजा अलोलिकेस म्हणाला, तुझ्या पुण्याने मला सुख लाभेल. तुझी कृपा माझ्यावर आहे, म्हणून तुला धन्यवाद.

अलोलिका म्हणे राजेश्वरा। तुम्ही थोर धर्मात्मा वीरा। शनिदेव प्रसन्न होतील तुमच्यावर। थोडे दिवस संकट सहन करा।।१५३।।

अर्थ: अलोलिका म्हणाली, तुम्ही थोर धर्मात्मा वीर आहात. शनिदेव तुमच्यावर प्रसन्न होतील. थोडे दिवस संकट सहन करा.

अशी सात वर्षे पूर्ण झाली। राजाची दशा हळूहळू पालटली। हातपायांची शक्ती परत आली। अंधकार दूर झाला।।१५४।।

अर्थ: अशी सात वर्षे पूर्ण झाली. राजाची दशा हळूहळू पालटली. हातपायांची शक्ती परत आली. अंधकार दूर झाला.

शनिदेव प्रसन्न झाले। शमीवृक्षा समोर साक्षात आले। म्हणाले राजा विक्रमा। तुझी सात वर्षे दशा संपली।।१५५।।

अर्थ: शनिदेव प्रसन्न झाले. शमीवृक्षासमोर साक्षात आले. म्हणाले, राजा विक्रमा, तुझी सात वर्षांची दशा संपली.

आतां तुला ग्रह पीडा नाही। तू जा आपुल्या गावा जाहली। सुखे राज्य करी निर्धारी। कोणी न बाधी तुज संकटी।।१५६।।

अर्थ: आता तुला ग्रहपीडा नाही. तू आपल्या गावी जा. सुखाने राज्य कर. कोणीही तुला संकटात बाधणार नाही.

राजा नमन करी शनिदेवासी। कृतार्थ झालो तुमच्या दासी। अलोलिकेची भूमिका विशेषी। तिने भक्तीने माझा उद्धार केला।।१५७।।

अर्थ: राजा शनिदेवास नमन करी. कृतार्थ झालो तुमच्या कृपेने. अलोलिकेची भूमिका विशेष आहे. तिच्या भक्तीने माझा उद्धार केला.

शनिदेव अंतर्धान झाले। राजा विक्रम सुखी जाहले। अलोलिकेस आशीर्वाद देउन गेले। आपुल्या गावा प्रयाण केले।।१५८।।

अर्थ: शनिदेव अंतर्धान झाले. राजा विक्रम सुखी झाला. अलोलिकेला आशीर्वाद देऊन गेला. आपल्या गावी प्रयाण केले.

विक्रम येतो उज्जनीसी। भेटू लागले प्रधानासी। सर्व सांगितले कथा सत्यासी। शनिदेवाचे माहात्म्य।।१५९।।

अर्थ: विक्रम उज्जनीस येतो. प्रधानांशी भेटतो. सर्व सत्य कथा सांगितली. शनिदेवाचे माहात्म्य.

प्रधान म्हणे राजेश्वरा। तुम्ही अलोलिकेचा उपकार स्मरा। तिच्या भक्तीने शनि दूर झाला। हे माहात्म्य अद्भुत।।१६०।।

अर्थ: प्रधान म्हणाला, तुम्ही अलोलिकेचा उपकार स्मरा. तिच्या भक्तीने शनि दूर झाला. हे माहात्म्य अद्भुत आहे.

राजा करी शनि पूजन। तिळोदक अर्पण। शमी वृक्ष संगे प्रदक्षिणा। भेटी दिधली सर्व जनां।।१६१।।

अर्थ: राजा शनि पूजन करी. तिळोदक अर्पण करी. शमीवृक्षास प्रदक्षिणा करी. सर्व जनांना भेटी दिली.

शनि महात्म्य असे अपार। जप करितां संकटे होती दूर। साढेसाती दशा भीषण। शनि कृपेने होईल सुखद।।१६२।।

अर्थ: शनि महात्म्य अपार आहे. जप करिता संकटे दूर होतात. साढेसाती दशा भीषण असली तरी शनि कृपेने सुखद होते.

दरिद्रता दूर होई। रोग व्याधीही नासती। मनोरथ सिद्ध होती। शनि नाम घेता।।१६३।।

अर्थ: दारिद्रय दूर होईल. रोग-व्याधी नासतील. मनोरथ सिद्ध होतील. शनि नाम घेताच.

शनिवार करा उपासना। नित्य वाचा शनि चालीसा। पूजा करा शमी वृक्षाला। मिळेल सुख अमाप।।१६४।।

अर्थ: शनिवारी उपवास करा. नित्य शनि चालीसा वाचा. शमीवृक्षाला पूजा करा. अमाप सुख मिळेल.

तिळोदक दान करावे। लोखंडी वस्त्र द्यावे। काळ्या वस्त्राचे दान। या दाने शनि होईल प्रसन्न।।१६५।।

अर्थ: तिळोदक दान करावे. लोखंडी वस्त्र द्यावे. काळ्या वस्त्राचे दान करावे. या दानाने शनि प्रसन्न होईल.

या ग्रंथाचे जो श्रवण करील। त्याचे सारे कष्ट दूर होतील। सुखी संपन्न होतील घरदार। शनिदेवा कृपा होईल अपार।।१६६।।

अर्थ: या ग्रंथाचे जो श्रवण करील, त्याचे सारे कष्ट दूर होतील. सुखी, संपन्न होतील. शनिदेवाची कृपा होईल.

शनि बीज मंत्र आवडीने जपा। ॐ शं शनैश्चराय नमः असे म्हणा। १०८ वेळा जप करून। पूर्ण होईल सर्व मनोरथ।।१६७।।

अर्थ: शनि बीज मंत्र आवडीने जपा. ॐ शं शनैश्चराय नमः असे म्हणा. १०८ वेळा जप करून सर्व मनोरथ पूर्ण होतील.

प्रातः काळी करा स्नान। शनि चैत्याला जाऊन दर्शन। मंत्र जप करा एकाग्र चित्ते। शनि पीडा होईल अंतःपते।।१६८।।

अर्थ: प्रातःकाळी स्नान करा. शनि चैत्याला जाऊन दर्शन करा. एकाग्र चित्ते मंत्र जप करा. शनि पीडा अंतःपात होईल.

शनि यंत्र पूजा प्रभाव। न राही संकटाचा ठाव। साढेसातीत सुखाचा वर्षाव। शनि करी भक्तांचा उद्धार।।१६९।।

अर्थ: शनि यंत्र पूजेचा प्रभाव. संकटाचा ठाव राहणार नाही. साढेसातीत सुखाचा वर्षाव होईल. शनि भक्तांचा उद्धार करील.

आतां शनि महात्म्यान्ति फल। जो पठण करील सकल। तयाला शनि सदा सुखी करी। यश लाभेल निरंतर।।१७०।।

अर्थ: आता शनि महात्म्याचे फल. जो पठण करील त्याला शनि सदा सुखी करी. यश लाभेल निरंतर.

शनि चालीसा पाठ नित्य। दूर होईल संकट चित्त। काळा वर्ण जयाचा शरीर। वाहन कावळा नीलांबर।।१७१।।

अर्थ: शनि चालीसाचे नित्य पाठ केल्याने संकटे दूर होतात. ज्याचे शरीर काळे, वाहन कावळा, नीलांबर शनिदेव.

सूर्य पुत्र प्रखर तेज। शमी वृक्ष जयाचे बीज। तिळोदक प्रिय मानी। भक्त आधी धावे ज्ञानी।।१७२।।

अर्थ: सूर्यपुत्र, प्रखर तेज, शमी वृक्ष बीज, तिळोदक प्रिय मानतो. भक्तासाठी आधी धावतो.

साढेसाती दशा येतां। रक्षा करी भक्तांच्या चित्ता। काय देईल संकट व्यथा। शनि स्मरता न ये आतां।।१७३।।

अर्थ: साढेसाती दशा येतांना शनि भक्तांच्या चित्ताची रक्षा करतो. शनि स्मरताच संकट व्यथा येत नाही.

दीन दुबळ्यावर कृपा करी। भक्तांची पीडा मारी। शरण आल्या सोडी नाही। भक्त वात्सल्य ही मूर्ती।।१७४।।

अर्थ: दीन-दुबळ्यावर कृपा करतो. भक्तांची पीडा मारीतो. शरण आल्यास सोडीत नाही. तो भक्त वात्सल्याची मूर्ती आहे.

शनि आरती म्हणा सादर। संकटे दूर होती त्वरित। तिळ तेल दीप लावा सुंदर। शमी वृक्षा पूजा करा निरंतर।।१७५।।

अर्थ: शनि आरती सादर म्हणा. संकटे त्वरित दूर होतील. तिळ तेलाचा दीप लावा. शमीवृक्षाची निरंतर पूजा करा.

जय शनिदेवा जय शनिदेवा। कृपा करा दीनवर देवा। ग्रहपीडा दूर करा सर्वा। सुख शांती देई देवा।।१७६।।

अर्थ: जय शनिदेवा, जय शनिदेवा. दीनावर कृपा करा. ग्रहपीडा सर्वांची दूर करा. सुख-शांती द्या.

कावळा वाहन नील विग्रह। कृपा सिंधु भक्तांचा ग्रह। शनि दोष हरा संकट हरा। सदा सर्वदा भक्तापुढे करा।।१७७।।

अर्थ: कावळा वाहन, नील विग्रह, कृपासिंधू, भक्तांसाठी सुग्रह. शनि दोष, संकटे हरा. सदा सर्वदा भक्तांपुढे राहा.

शमी वृक्षी दीप तव चरणी। तिळोदक अर्पू चरण कमळी। आम्हा दीनांचा दुराचारी। ग्रहपीडा त्वरित निवारी।।१७८।।

अर्थ: शमीवृक्षी दीप तव चरणी. तिळोदक अर्पू चरणकमळी. आम्हा दीनांचा दुराचारी असला तरी ग्रहपीडा त्वरित निवारी.

राजा विक्रम येऊन पोहोंचला। प्रधानमंडळी भेटीस आला। सर्व वृत्तान्त सांगितला। शनि महात्म्य सर्वाने ऐकिला।।१७९।।

अर्थ: राजा विक्रम येऊन पोहोंचला. प्रधानमंडळी भेटीस आली. सर्व वृत्तान्त सांगितला. सर्वाने शनि महात्म्य ऐकिले.

प्रधान म्हणे महाराज। तुम्ही अलोलिकेचे ऋणी आज। तिने भक्तीने पाडी पीडा माज। तिचा उपकार अमाप।।१८०।।

अर्थ: प्रधान म्हणाला, तुम्ही अलोलिकेचे ऋणी आहात. तिने भक्तीने पीडा दूर केली. तिचा उपकार अमाप आहे.

राजा म्हणे अलोलिकेसी बोलावा। बहुमान देऊन सत्कारावा। अनंत द्रव्य दान द्यावे। शनि माहात्म्य सांगावे।।१८१।।

अर्थ: राजा अलोलिकेस बोलावू म्हणाला. बहुमान देऊन सत्कार करावा. अनंत द्रव्य दान द्यावे. शनि महात्म्य सांगावे.

अलोलिका येऊन राजा दरबारी। नमन करीतसे सादरी। राजा करी तिची पूजा। तिला सन्मानाची रजा।।१८२।।

अर्थ: अलोलिका राजा दरबारी येऊन नमन करी. राजा तिची पूजा करी. तिला सन्मानाची रजा देतो.

राजा म्हणे मागे मनासी जे होय। ते माग तुज सांग समाधी। अलोलिका म्हणे श्रीहरी। शनि कृपेने मिळाली तुज माझी करी।।१८३।।

अर्थ: राजा म्हणाला, मनास जे हवे ते माग. अलोलिका म्हणाली, श्रीहरी, शनि कृपेने मला तुमची सेवा मिळाली.

राजा विक्रमाने सुखे राज्य केले। शनि माहात्म्य नित्य स्मरले। जनतेस सुखी समृद्ध केले। शनि कृपेने सर्व साधले।।१८४।।

अर्थ: राजा विक्रमाने सुखे राज्य केले. शनि महात्म्य नित्य स्मरले. जनतेस सुखी-समृद्ध केले. शनि कृपेने सर्व साधले.

जो नर शनि चालीसा नित्य पाठ करी। तो शनि पीडेपासून मुक्त होई। कोटी जन्म सुखी होय। शनि देवा कृपा असेल जय।।१८५।।

अर्थ: जो नर शनि चालीसा नित्य पाठ करतो, तो शनि पीडेपासून मुक्त होईल. कोटी जन्म सुखी होईल. शनिदेवाची कृपा असेल.

शनि बीज मंत्र जप निरंतर। ॐ शं शनैश्चराय नमः निरंतर। संकटे निघती सारी। सुखाची होईल वर्षा भारी।।१८६।।

अर्थ: शनि बीज मंत्र निरंतर जपावा. संकटे सारी निघतील. सुखाची वर्षा होईल.

येणे ग्रंथाने शनि महात्म्य। वाचतां सोडी ग्रहाचे संकट समस्त। भक्तांसी सुख शांती। देई शनि भक्तांप्रती।।१८७।।

अर्थ: या ग्रंथाने शनि महात्म्य वाचतां सर्व ग्रह संकटे सोडतील. शनि भक्तांना सुख-शांती देईल.

संपूर्ण शनि महात्म्य हे। वाचतां संकटे जाती दूरे। त्रिकाळ वाचेल जो नर। त्यास शनि सदा करी उद्धार।।१८८।।

अर्थ: संपूर्ण शनि महात्म्य हे वाचतां संकटे दूर जातील. त्रिकाळ वाचेल जो नर, त्यास शनि सदा उद्धार करील.

---

॥ श्री शनि महात्म्य संपूर्णम् ॥

🙏 श्री शनिदेवाय नमः 🙏

🖤 ॐ शं शनैश्चराय नमः 🖤

---

॥ शनि स्तोत्र (गंधर्व स्तोत्र) ॥

नमः कृष्णाय नीलाय शितिकण्ठाय शंभुना।

धूम्रकेतोः सुतायास्मै सूर्यपुत्राय धीमहि॥

📖 अर्थ: कृष्ण वर्णाच्या, नील वर्णाच्या, निळ्या कंठ असलेल्या, धूम्रकेतूच्या पुत्राला, सूर्यपुत्र शनिदेवाला नमस्कार. आम्ही तुमचे ध्यान करतो.

---

प्रणम्य शिरसा भूत्वा शनि देवं जगद्गुरुम्।

सर्वकामप्रदं भक्त्या याचे सिद्धिं शनैश्चरम्॥

📖 अर्थ: शिर नमवून शनि देवाला प्रणाम करून, सर्व कामना पूर्ण करणाऱ्या शनिदेवाकडे भक्तीने सिद्धी मागावी.

---

ग्रहपीडासु दुःखेषु दारिद्रये बलनाशने।

शनि स्मरणमात्रेण हरते सर्वसंकटम्॥

📖 अर्थ: ग्रहपीडा, दुःखे, दारिद्रय, बलनाश यावेळी शनि स्मरणमात्रेने सर्व संकटे हरवतात.

---

सूर्यपुत्र महाभाग च्छायाया निर्मितः स्वयम्।

कर्मसाक्षी सदा नित्यं नमस्ते शनि सर्वदा॥

📖 अर्थ: हे सूर्यपुत्रा, छायादेवीपासून स्वयं निर्मित झालेल्या, कर्माच्या साक्षीदारा, तुला सदा नमस्कार.

---

॥ शनि गायत्री मंत्र ॥

ॐ सूर्यपुत्राय विद्महे महाकपिलाय धीमहि।

तन्नो शनिः प्रचोदयात्॥

📖 अर्थ: सूर्यपुत्राला आम्ही जाणतो, महाकपिलाचे ध्यान करतो. ते शनि आमच्या बुद्धीला प्रेरणा देवो.

---

॥ शनि बीज मंत्र ॥

ॐ शं शनैश्चराय नमः

📖 अर्थ: ॐ, शनैश्चराय नमः.

---

॥ शनि मूल मंत्र ॥

ॐ प्रां प्रीं प्रौं सः शनैश्चराय नमः

📖 अर्थ: शनि बीज मंत्र.

---

॥ मारुती स्तोत्र (शनि शांतीसाठी) ॥

वायुपुत्र वीर महाबली तू, शनिदोष हरो म्हणवावी प्रार्थना।

शनिवारी तुझे स्तोत्र वाचिता, शमी वृक्षापुढती मिळे सदा चिंतामुक्ती॥

📖 अर्थ: हे वायुपुत्रा, वीर महाबली हनुमता, शनिदोष दूर करण्यासाठी प्रार्थना करतो. शनिवारी तुझे स्तोत्र वाचल्यास शमी वृक्षापुढे चिंतामुक्ती मिळते.

---

शनि पीडा दूर करण्यासी, तुरत धावसी माझ्या दासासी।

सात शनि साढेसाती हरसी, अंजनीसुत तू रामदासी॥

📖 अर्थ: शनि पीडा दूर करण्यासाठी तू त्वरित धावतोस. सात शनि, साढेसाती हरवतोस. हे अंजनीसुत, रामदासा.

---

॥ मारुती नमस्कार ॥

मारुती नमस्कार, वायुपुत्रा जय जय।

शनि पीडा हरावी, संकटे दूर करावी॥

📖 अर्थ: मारुतीला नमस्कार, वायुपुत्राला जयजय. शनि पीडा हरवावी, संकटे दूर करावी.

---

॥ शनिवार व्रत विधी (पूर्ण) ॥

१. स्नान: सकाळी लवकर उठून तिळाचे तेलाने स्नान करा.

२. व्रत संकल्प: दिवसभर उपवासाचा संकल्प करा (फळे, दूध घेऊ शकता).

३. शनि पूजन: शनि मंत्रांचा जप करा. काळी वस्त्रे, तिळ, उडद अर्पण करा. शनि यंत्राची पूजा करा.

४. दीपदान: शनिवारी शमी वृक्षाखाली तिळाचा दिवा लावा. मथुरेचा दिवा लावा.

५. दान: गरीबांना तिळ, उडद, लोखंडी वस्तू, काळे वस्त्र, गुड, तांबे नाणे दान करा.

६. पारणे: रात्री शनि स्तोत्र पठणानंतर उपवास सोडा.

---

🪔 शनि पूजन साहित्य

🖤 तिळ – अर्पण, दान, स्नान

🖤 उडद – अर्पण, दान

🖤 लोखंडी वस्तू – दान

🖤 काळे वस्त्र – अर्पण, दान

🖤 शमीची पाने – पूजन

🖤 तिळाचा दिवा, मथुरेचा दिवा – दीपदान

---

॥ शनि साढेसाती – माहिती आणि उपाय ॥

शनि साढेसाती म्हणजे जेव्हा शनि ग्रह जन्मराशीपासून सातव्या स्थानावर येतो. हा काळ साधारण साडेसात वर्षांचा असतो.

शनि साढेसातीचे टप्पे:

• पहिला टप्पा (२.५ वर्षे) – प्रारंभिक परिणाम

• दुसरा टप्पा (२.५ वर्षे) – तीव्र परिणाम

• तिसरा टप्पा (२.५ वर्षे) – शांत परिणाम

शनि साढेसातीत करावयाचे उपाय:

✅ नियमित शनि स्तोत्र पठण

✅ गरीबांना तिळ, उडद, काळे वस्त्र दान

✅ शनिवारी व्रत

✅ शमी वृक्षाची पूजा

✅ हनुमान चालीसा पठण

✅ मोरया गोसावीची आरती

---

॥ शनि शांती त्वरित उपाय ॥

१. शनिवारी तिळाच्या तेलाने स्नान करा.

२. शमी वृक्षाला तिळाचा दिवा लावा.

३. गरीबांना तिळ, उडद, लोखंडी वस्त्र दान करा.

४. 'ॐ शं शनैश्चराय नमः' मंत्राचा १०८ वेळा जप करा.

५. हनुमान चालीसाचे पठण करा.

६. कावळ्यांना तिळाची पोळी (रोटी) घाला.

७. गायीला तिळ-गुळ-भाकर घाला.

---

॥ शनि आरती ॥

जय शनिदेवा नीला सदा नमनीया।

सूर्यपुत्र शनि महाराजा, करा सदा दया॥

साढेसाती दशा येता, सोशीतो कोणी।

दीनवाणा तुम्ही प्रभो, नीलेश्वरा ज्ञानी॥

तिळ तेल अर्पितो, दीप मी लावितो।

शमी वृक्षा पुढती, माथा मी वाकवितो॥

दान द्यावे तिळाचे, उडदाचे दान।

शनि पीडा हरावी, भक्तांचे रक्षण॥

जय शनिदेवा नीला सदा नमनीया।

नीलेश्वरा शनि महाराजा, करा सदा दया॥

📖 अर्थ: ही शनि आरती भक्तिभावाने म्हटल्यास शनिदेव प्रसन्न होतात.

---

॥ मारुतीची आरती (शनिवार विशेष) ॥

जय हनुमान जय हनुमान जय जय शनि दोष हरो।

वायुपुत्रा तू आधार, संकट माझे तू दूर करो॥

शनि पीडेपासून रक्षण करी, काळे वस्त्र दान मी करी।

तुझ्या भक्तीने शनि शांत होई, हे महावीरा नमन तुजला॥

जय हनुमान जय हनुमान जय जय शनि दोष हरो।

शनिवार व्रत करूनी तुझे, स्तोत्र वाचितो मी नित्य॥

📖 अर्थ: ही आरती हनुमानजीला समर्पित आहे, ज्यामुळे शनि दोष दूर होतो.

---

॥ शनिवाराची आरती ॥

नमस्कार शनिदेवा, नीलेश्वरा महाराज।

तिळाचा दिवा तव चरणी, पूजा भक्ती आरती आज॥

शमीवृक्षा तव ध्यान, साढेसाती हरवा प्रभो।

कर्म साक्षी न्यायमूर्ती, संकटमोचन बाळा ज्ञानी॥

📖 अर्थ: शनिवाराची ही आरती शनिदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी आहे.

---

॥ शनि दान विधी ॥

शनिवारी काय दान द्यावे?

• तिळ – १०० ग्राम

• उडद – १०० ग्राम

• लोखंडी वस्तू (लोखंडी कडे, नखे, रॉड)

• काळे वस्त्र

• गुड (गुळ)

• तांबे नाणे

• काले तेल (तिळाचे तेल)

• फळे (केळी, फणस)

दान कधी करावे? शनिवारी सकाळी स्नानानंतर.

दान कोठे करावे? मंदिरात, शमी वृक्षाखाली, गरीबांना, ब्राह्मणाला.

---

॥ शनि व्रत कथा ॥

प्राचीन काळी एक राजा होता. त्याला पुत्र नव्हता. एका संताने सांगितले की शनिवारी व्रत केल्यास पुत्रप्राप्ती होते. राजाने विधिपूर्वक शनि व्रत केले. शनिदेव प्रसन्न झाले आणि राजाला पुत्ररत्न मिळाले. पण राजाला गर्व झाला. शनिदेवाने त्याला शिक्षा म्हणून साढेसाती दिली. राजा नेहमी दान करू लागला. गरीबांची सेवा करू लागला. शेवटी शनिदेव प्रसन्न झाले. तेव्हापासून शनिवारी व्रत, दान, तिळ-उडद अर्पण करण्याची पद्धत आहे.

---

📿 शनि महात्म्य पठण नियम

🖤 वेळ: शनिवारी विशेष, किंवा रोज सकाळी

🖤 शुद्धता: स्नान करून स्वच्छ जागी बसा

🖤 पूजन: काळी फुले, तिळ, उडद, तेल अर्पण करा

🖤 दान: गरीबांना तिळ, उडद, काळे वस्त्र दान करा

🖤 पठण संख्या: १, ३, ५, ११, २१, ५१, १०८ वेळा

🖤 उपासना: ४० दिवस सतत पठण केल्यास विशेष फलप्राप्ती

---

❌ शनिवारी टाळण्यासारख्या गोष्टी

❌ तेल लावून स्नान करू नका (स्नानानंतर तेल लावू नका)

❌ लोखंडी वस्तू दान न करता घरी ठेवू नका

❌ कंजूषी करू नका, गरीबांना दान द्या

❌ क्रोध, वादविवाद करू नका

❌ शास्त्रविरुद्ध आचरण करू नका

❌ शमी वृक्षाची पूजा न करता राहू नका

---

॥ श्री शनि महात्म्य संपूर्णम् ॥

🙏 श्री शनिदेवाय नमः 🙏

🖤 ॐ शं शनैश्चराय नमः 🖤

---

#शनिमहात्म्य #शनिस्तोत्र #शनिदोषनिवारण #शनिवारव्रत #शनिसाढेसाती #शनिपूजा #मराठीस्त्रोत

----

© marathi-strotra.blogspot.com | सर्व स्तोत्रे मराठीत | गणपती बाप्पा मोरया! 🐘

---

# 📌 आमचे सर्व लिंक एकाच ठिकाणी:

👉 ब्लॉग: https://marathi-strotra.blogspot.com

👉 Telegram: https://t.me/marathistrotra

👉 Instagram: https://instagram.com/sarva_marathi_strotra

👉 YouTube: https://youtube.com/@sarva_marathi_strota

👉 Facebook: सर्व मराठी स्त्रोत (सर्च करा)

👉 Linktree: https://linktr.ee/sarvamarathistrotra

🙏 कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा 🙏