श्री कामिका एकादशी २०२६ | सावन कृष्ण पक्ष एकादशी | विष्णु पूजन, महत्त्व व व्रतकथा

 

◆ कामिका एकादशी – परिचय व महत्त्व

कामिका एकादशी ही हिंदू धर्मात अत्यंत पवित्र व महत्त्वाची एकादशी आहे. ही एकादशी श्रावण (सावन) महिन्याच्या कृष्ण पक्षात येते . सावन महिना भगवान शिवांना प्रिय असला, तरी या महिन्यात येणाऱ्या एकादशीचे महत्त्व विशेष वाढते . कामिका एकादशीला भगवान विष्णु यांची विशेष पूजा केली जाते. असे मानले जाते की, या दिवशी विधिपूर्वक व्रत व पूजा केल्याने सर्व पापे नष्ट होतात, जीवनातील बाधा दूर होतात आणि सुख-शांती व समृद्धी प्राप्त होते . या व्रताचे पालन केल्याने मोक्ष प्राप्तीस मदत होते .

◆ कामिका एकादशी २०२६ – तारीख व मुहूर्त

ही एकादशी रविवार, ९ ऑगस्ट २०२६ रोजी साजरी होईल .

तिथी व मुहूर्त:

· एकादशी तिथी प्रारंभ: ८ ऑगस्ट २०२६, दुपारी १:५९ वाजता 

· एकादशी तिथी समाप्त: ९ ऑगस्ट २०२६, सकाळी ११:०४ वाजता 

· व्रत पारण (उपवास सोडण्याची) वेळ: १० ऑगस्ट २०२६, सकाळी ५:४७ ते ८:०० दरम्यान 

शुभ मुहूर्त (पूजेसाठी):

· अमृत-सर्वोत्तम मुहूर्त: सकाळी १०:४७ ते १२:२६ 

· द्विपुष्कर योग: सकाळी ११:०४ ते दुपारी २:४३ 

· ब्रह्म मुहूर्त: सकाळी ४:२२ ते ५:०४ 

· विजय मुहूर्त: दुपारी २:४० ते ३:३३ 

(टीप: मुहूर्त स्थानिक पंचांगानुसार किरकोळ बदलू शकतात.)

◆ कामिका एकादशी व्रतकथा

पौराणिक कथा: पांडव राजा युधिष्ठिरांनी एकदा भगवान श्रीकृष्णांना श्रावण कृष्ण पक्षातील एकादशीचे महत्त्व विचारले. तेव्हा श्रीकृष्णांनी त्यांना नारद व ब्रह्मदेव यांच्या संवादाची कथा सांगितली .

एक गावी ठाकूर (जमीनदार) राहत असे. तो स्वभावाने रागीट होता. एकदा एका ब्राह्मणाशी झालेल्या वादात त्याने संतापात ब्राह्मणाचा वध केला. ब्रह्महत्या हा महापाप आहे, हे जाणून तो अत्यंत पश्चात्तापी झाला . त्याला पापमुक्तीचा मार्ग दाखवण्यासाठी एका ऋषींनी सावन महिन्यातील कामिका एकादशीचे व्रत करण्याचा सल्ला दिला .

ठाकुराने पूर्ण श्रद्धा व नियमाने हे व्रत केले. त्याच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन भगवान विष्णूंनी स्वप्नात दर्शन देऊन त्याला त्याच्या पापांची क्षमा केल्याचे सांगितले .

कथेतील संदेश: ही कथा सांगते की, गंभीर पापांची शुद्धी केवळ प्रामाणिक पश्चात्ताप व पूर्ण श्रद्धेने केलेल्या एकादशी व्रताने होते.

◆ पूजाविधी व उपवास नियम

पूजापद्धती:

1. स्नान व संकल्प: ब्रह्ममुहूर्तात उठून स्नान करा, स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा व भगवान विष्णूसमोर व्रताचा संकल्प करा .

2. मूर्ती स्थापना: भगवान विष्णू (किंवा शालिग्राम) व माता लक्ष्मी यांची प्रतिमा स्वच्छ चौकीवर स्थापित करा .

3. अर्पण: भगवान विष्णूंना पिवळी फुले, पिवळे वस्त्र, अक्षता, धूप-दीप, तुळशीची पाने (विशेष महत्त्वाची) आणि पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध व साखर) अर्पण करा . भगवान विष्णूंना तुळशीविना पूजा पूर्ण होत नाही .

4. कथा व मंत्र: कामिका एकादशी व्रतकथा वाचा किंवा ऐका . 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' या मंत्राचा जप करा .

5. आरती व भोग: विष्णु-लक्ष्मी आरती करा व फळे, मिठाई यांचा भोग लावा . रात्री जागरण (भजन-कीर्तन) उत्तम मानले जाते .

6. तुळशी पूजा: संध्याकाळी तुळशीच्या वृक्षासमोर दिवा (देसी तूपाचा) लावा व ११ परिक्रमा करा .

उपवास:

· कामिका एकादशीचा उपवास १० ऑगस्ट रोजी पारण (सकाळी ५:४७ ते ८:००) करून सोडा .

· उपवासात फळे, दूध, साबुदाणा इत्यादी सात्विक पदार्थ घेऊ शकता. काही भक्त निर्जल उपवास करतात.

· दान: या दिवशी गरजूंना पिवळे वस्त्र, अन्नधान्य किंवा फळांचे दान करणे अत्यंत पुण्यदायी मानले जाते .

◆ विशेष महत्त्व

· सावनातील पहिली एकादशी असल्याने, भगवान विष्णू व भगवान शिव दोघांचेही आशीर्वाद मिळतात .

· द्विपुष्कर योग या दिवशी असल्याने, केलेले दान-पुण्य, जप-तप अनेक पटींनी फलदायी होते .

· पद्म पुराण व ब्रह्मवैवर्त पुराण या ग्रंथांत या व्रताला वाजपेय यज्ञासमान फलदायी मानले आहे .

◆ सारांश

बाब तपशील

सण कामिका एकादशी

तारीख रविवार, ९ ऑगस्ट २०२६ 

मास श्रावण (सावन), कृष्ण पक्ष 

मुख्य देवता भगवान विष्णु (श्रीहरी)

कथा पश्चात्तापी ठाकूर व ब्रह्महत्या पाप

विशेष चातुर्मास, द्विपुष्कर योग

मुख्य विधी उपवास, तुळशी अर्पण, दान, जागरण

पठण विष्णुसहस्रनाम, चालीसा, 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय'

Hashtags:

#कामिकाएकादशी #एकादशी #सावन #भगवानविष्णु #विष्णुपूजा #व्रतकथा #श्रावणमास #चातुर्मास #मराठी #भक्ति #पापनाशिनी #जयश्रीहरी

🙏 ॐ नमो भगवते वासुदेवाय! श्री हरी विष्णूंचा आशीर्वाद सर्वांना! 🙏

---

◆ आमचे सर्व लिंक एकाच ठिकाणी:

🌐 ब्लॉग: https://sarva-marathi-strotra.blogspot.com

📲 Telegram: https://t.me/marathistrotra

📸 Instagram: https://www.instagram.com/sarva_marathi_strotra

🎥 YouTube: https://youtube.com/@sarva_marathi_strotra

📘 Facebook: सर्व मराठी स्त्रोत

🌿 Linktree: https://linktr.ee/sarvamarathistrotra

कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा.

---

🙏 जय ज्ञानदेव! जय विठ्ठल! जय श्री हरी विष्णू! 🙏