श्री अक्कलकोट स्वामी समर्थ स्तोत्र | ७४ ओव्या | अर्थ, महत्त्व व पठण विधी
◆ श्री अक्कलकोट स्वामी समर्थ स्तोत्र – परिचय
श्री अक्कलकोट स्वामी समर्थ स्तोत्र हे अक्कलकोट येथील श्री स्वामी समर्थ महाराजांना समर्पित एक अत्यंत पवित्र व सामर्थ्यशाली स्तोत्र आहे. या स्तोत्रात स्वामी समर्थांचे चरित्र, लीला, महिमा, अवतार कार्य, त्यांचे वचन, भक्तांचे अनुभव आणि अक्कलकोट क्षेत्राचे महत्त्व विस्ताराने वर्णन केले आहे. हे स्तोत्र ७४ ओव्यांमध्ये विभागलेले आहे. या स्तोत्राचे नियमित पठण केल्याने स्वामी समर्थ प्रसन्न होतात व भक्तांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होतात.
◆ श्री अक्कलकोट स्वामी समर्थ स्तोत्र – सर्व ७४ ओव्या व अर्थ
प्रार्थना:
ॐ श्री अवकलकोटस्वामी समर्थास नमः ।
१. ॐ नमो श्रीगजवदना । गणराया गौरीनंदना ।
विघ्नेशा भवभयहरणा । नमन माझे साष्टांगी ॥
अर्थ: हे गजवदना, गणराया, गौरीनंदना, विघ्नहर्त्या, भवभयाचा नाश करणाऱ्या गणेशाला माझा साष्टांग नमस्कार असो.
२. नंतर नमिली श्री सरस्वती । जगन्माता भगवती ।
ब्रह्म विद्या वीणावती । विद्यादात्री विश्वाची ॥
अर्थ: नंतर जगन्माता, भगवती, ब्रह्मविद्यास्वरूपिणी, वीणावादिनी, विश्वाला विद्या देणाऱ्या श्री सरस्वतीला नमस्कार.
३. नमन तैसे गुरुवर्या । सुखनिधान सद्गुरुराया ।
स्मरूनी त्या पवित्र पायां । चित्तशुद्धी जाहली ॥
अर्थ: तसेच सुखनिधान, सद्गुरुराय या गुरुवर्यांनाही नमस्कार. त्यांच्या पवित्र पायांचे स्मरण करताच चित्तशुद्धी झाली.
४. थोर ऋषिमुनी संतजन । बुधगण आणि सज्जन ।
करिती त्यांसी नमन । ग्रंथरचना आरंभिता ॥
अर्थ: थोर ऋषी-मुनी, संतजन, विद्वान व सज्जन यांना नमस्कार करून ग्रंथरचना आरंभ करतो.
५. श्री अक्कलकोट स्वामीराया । स्मरुनी तुमच्या पवित्र पायां ।
स्तोत्र महात्म्य तुमचे गावया । प्रारंभ आता करतो मी ॥
अर्थ: हे श्री अक्कलकोट स्वामीराया, तुमच्या पवित्र पायांचे स्मरण करून तुमच्या स्तोत्रमहात्म्याचे गायन करण्यास मी प्रारंभ करतो.
६. नाव गाव खूण स्वामीचे । किंवा त्यांच्या मातापित्यांचे ।
कोणालाच ठाऊक नाही साचे । अंदाज मात्र अनेक ॥
अर्थ: स्वामींचे नाव, गाव, खूण किंवा त्यांच्या आई-वडिलांचे कोणालाच खरोखर ठाऊक नाही; अनेक अंदाज मात्र आहेत.
७. त्यांच्या जन्मासंबंधाने । आख्यायिका लिहिली एकाने ।
तीच सत्य मानुनी प्रत्येकाने । समाधान मानावे ॥
अर्थ: त्यांच्या जन्मासंबंधी एकाने एक आख्यायिका लिहिली आहे. तीच सत्य मानून प्रत्येकाने समाधान मानावे.
८. म्हणे उत्तर भारती एका स्थानी । घनदाट कर्दळीच्या बनी ।
स्वामी प्रगटले वारुळातुनी । लाकुडतोड्याच्या निमित्ताने ॥
अर्थ: म्हणतात, उत्तर भारतात एका घनदाट कर्दळीच्या बनीत, लाकूडतोडणीच्या निमित्ताने स्वामी वारुळातून प्रकट झाले.
९. कुंहाडीचा घाव बसून । त्याचा राहिला कायमचा वण ।
आगळी ती अवतार खूण । प्रत्यक्ष पाहिली सर्वांनी ॥
अर्थ: कुंहाडीचा घाव बसून त्याचा कायमचा वण राहिला. ही अवताराची आगळी खूण सर्वांनी प्रत्यक्ष पाहिली.
१०. एका भक्ताने केला प्रश्न । स्वामी तुमची जात कोण ।
तेव्हा दिले उत्तर छान । स्वमुखीच समर्थांनी ॥
अर्थ: एका भक्ताने प्रश्न केला – स्वामी, तुमची जात कोण? तेव्हा स्वामी समर्थांनी स्वतःच्या मुखाने छान उत्तर दिले.
११. मी यजुर्वेदी ब्राह्मण । माझे नाव नृसिंहभान ।
काश्यप गोत्र राशी मीन । ऐसे स्वामी म्हणाले ॥
अर्थ: मी यजुर्वेदी ब्राह्मण आहे. माझे नाव नृसिंहभान आहे. काश्यप गोत्र व मीन राशी असे स्वामी म्हणाले.
१२. खरे खोटे देव जाणे । बरे नाही खोलात शिरणे ।
ईश्वरी करणीची कारणे । आपण काय शोधावी ॥
अर्थ: हे खरे-खोटे देवच जाणो. याच्या खोलात शिरणे बरे नाही. ईश्वरी करणीची कारणे आपण काय शोधावी?
१३. दत्तात्रया तुम्ही निराकार निर्गुण । नरदेह तरीही केला धारण ।
सकळ भूप्रदेश केला पावन । आपुल्या चरणस्पर्शाने ॥
अर्थ: हे दत्तात्रया, तुम्ही निराकार व निर्गुण असूनही मानवी देह धारण केला. आपल्या चरणस्पर्शाने सर्व भूप्रदेश पवित्र केला.
१४. नंतर स्वामी निघाले तिथून । तीर्थयात्रेसी केले प्रयाण ।
दत्तात्रयाचे प्रत्येक ठिकाण । प्रत्यक्ष फिरूनी पाहिले ॥
अर्थ: नंतर स्वामी तिथून निघाले व तीर्थयात्रेस प्रयाण केले. दत्तात्रयाची प्रत्येक ठिकाणे त्यांनी प्रत्यक्ष फिरून पाहिली.
१५. दत्तवास्तव्य जेथे निरंतर । तो थोर पर्वत गिरनार ।
तेथेच गेले अगोदर । नंतर फिरले इतरत्र ॥
अर्थ: दत्तांचे सतत वास्तव्य जेथे आहे, त्या थोर गिरनार पर्वतावर ते अगोदर गेले, नंतर इतरत्र फिरले.
१६. यात्रेचे प्रवास संपले । तेव्हा मंगळवेढ्यासी आले ।
तेथे थोडे दिवस राहिले । दामाजीच्या गावात ॥
अर्थ: यात्रेचे प्रवास संपल्यावर ते मंगळवेढ्यास आले व तेथे थोडे दिवस राहिले. ते दामाजीच्या गावात होते.
१७. काही काळ तिथे गेला । पुण्यवंतांना प्रभाव कळला ।
जनसमुदाय भजनी लागला । साक्षात्कारी यतीच्या ॥
अर्थ: काही काळ तिथे गेला. पुण्यवंतांना त्यांचा प्रभाव कळला. जनसमुदाय साक्षात्कारी यतीच्या भजनी लागला.
१८. पुढे अक्कलकोट हे । वास्तव्याचे झाले ठिकाण ।
अखेरपर्यंत तिथेच राहून । अनंत लीला दाखविल्या ॥
अर्थ: पुढे अक्कलकोट हे वास्तव्याचे ठिकाण झाले. अखेरपर्यंत तिथेच राहून स्वामींनी अनंत लीला दाखविल्या.
१९. तेजःपुंज शरीर गोमटे । सरळ नासिका कान मोठे ।
आजानुबाहू कौपिन छोटे । दिगंबर असती अनेकदा ॥
अर्थ: तेजाचा पुंज असलेले, गोमटे शरीर, सरळ नासिका, मोठे कान, आजानुबाहू (गुडघ्यापर्यंत लांब हात), छोटे कौपिन, अनेकदा दिगंबर असे स्वामींचे रूप होते.
२०. स्वामी समर्थ अक्कलकोटचे । चवथे अवतार दत्तात्रयाचे ।
तीन अवतार यापूर्वीचे । गुरुचरित्री वर्णित ॥
अर्थ: अक्कलकोटचे स्वामी समर्थ हे दत्तात्रयांचे चवथे अवतार आहेत. यापूर्वीचे तीन अवतार गुरुचरित्रात वर्णित आहेत.
२१. पहिले दत्तात्रय, दुसरे श्रीपादवल्लभ । नृसिंहसरस्वती हे तिसरे नाव शुभ ।
गाणगापूर दर्शन देवदुर्लभ । जागृत दत्तस्थान ते ॥
अर्थ: पहिले दत्तात्रय, दुसरे श्रीपादवल्लभ, तिसरे नृसिंहसरस्वती हे शुभ नाव आहे. गाणगापूरचे दर्शन देवांना दुर्लभ आहे. ते जागृत दत्तस्थान आहे.
२२. तेथे होऊनी साक्षात्कार । पहावयासी येती चवथा अवतार ।
अक्कलकोट पुण्यभूमि थोर । जेथे प्रत्यक्ष दत्त वसे ॥
अर्थ: तेथे साक्षात्कार होऊन चवथा अवतार पहावयास येतो. अक्कलकोट ही थोर पुण्यभूमी आहे, जेथे प्रत्यक्ष दत्त वास्तव्य करतात.
२३. अक्कलकोट नित्य राहूनी । अगाध गूढ लीला करूनी ।
भक्तांसी साक्षात्कार देऊनी । गुप्त झाले अनेकदा ॥
अर्थ: अक्कलकोटी नित्य राहून अगाध व गूढ लीला करून, भक्तांना साक्षात्कार देऊन अनेकदा गुप्त झाले.
२४. नास्तिक होते कोणी त्यांना । चमत्कार दाखविले नाना ।
शेवटी कराया क्षमायाचना । लागले स्वामी चरणांसी ॥
अर्थ: जे नास्तिक होते, त्यांना नाना चमत्कार दाखविले. शेवटी क्षमायाचना करण्यासाठी ते स्वामींच्या चरणी लागले.
२५. स्वामी सर्वसाक्षी उदार । साक्षात दत्ताचे अवतार ।
कधी सौम्य कधी उग्रतर । स्वरूप दाविले दासांना ॥
अर्थ: स्वामी सर्वसाक्षी, उदार, साक्षात दत्ताचे अवतार आहेत. कधी सौम्य, कधी अतिशय उग्र असे स्वरूप भक्तांना दाखविले.
२६. ज्यांनी त्यांची सेवा केली । त्यांची कुळे पावन झाली ।
जन्मोजन्मीची पापे जळली । पुण्यराशी मिळाल्या ॥
अर्थ: ज्यांनी त्यांची सेवा केली, त्यांची कुळे पवित्र झाली. त्यांची जन्मोजन्मीची पापे जळून गेली व त्यांना पुण्यराशी मिळाल्या.
२७. सत्पुरुषाची करणी अगाध । वाणी गूढ निर्विवाद ।
झाल्याविना कृपाप्रसाद । अर्थ त्याचा समजेना ॥
अर्थ: सत्पुरुषांची कृती अगाध असते, वाणी गूढ व निर्विवाद असते. त्यांचा कृपाप्रसाद न मिळाल्यास त्याचा अर्थ समजत नाही.
२८. स्वामीचे बोलणे थोडे । जणू काय कठीण कोडे ।
अर्थ काढावा तितुके थोडे । त्यात भविष्य असे भरलेले ॥
अर्थ: स्वामी थोडेच बोलत. ते जणू कठीण कोडे असावे. थोडेसे अर्थ काढावे, त्यात भविष्य भरलेले असे.
२९. जाणणारे तेच जाणती । घेती त्यांच्या संकेताची प्रचिती ।
ज्याचा तोच उमजे चित्ती । इतरां अर्थबोध होईना ॥
अर्थ: जे जाणणारे, तेच जाणतात व संकेताची प्रचिती घेतात. ज्याचा ज्याला संबंध, त्यालाच चित्ती उमजते; इतरांना अर्थबोध होत नाही.
३०. कोणाकोणाला पादुका दिधल्या । कोणाला वाहिल्या लाखोल्या ।
कोणाच्या मस्तकी मारिल्या । पायांतल्या वाहाणाही ॥
अर्थ: कोणाला पादुका दिल्या, कोणाला लाखोल्या (लाख मण्यांची माळ) वाहिल्या, तर कोणाच्या मस्तकी पायांतल्या वाहाणा (चपला) मारिल्या.
३१. ज्याच्या त्याच्या भाग्याप्रमाणे । स्वामींनी दिले भरपूर देणे ।
कोणा पुत्र कोणा सोनेनाणे । कोणा जीवनदानही दिले त्यांनी ॥
अर्थ: ज्याच्या त्याच्या भाग्याप्रमाणे स्वामींनी भरपूर देणे दिले. कोणाला पुत्र, कोणाला सोने-नाणी, तर कोणाला जीवनदानही दिले.
३२. अनेकांच्या व्याधी केल्या दूर । अनेकांना दाखविले चमत्कार ।
अनेकांना शिक्षा घोर । केल्या त्यांनी अनेकदा ॥
अर्थ: अनेकांच्या व्याधी दूर केल्या, अनेकांना चमत्कार दाखविले, तर अनेकांना घोर शिक्षाही केल्या.
३३. सर्वसाक्षी अंतर्ज्ञानी । पूर्णब्रह्म ब्रह्मज्ञानी ।
म्हणूनच हव्या त्या ठिकाणी । दर्शन दिधले भक्तांना ॥
अर्थ: ते सर्वसाक्षी, अंतर्ज्ञानी, पूर्णब्रह्म व ब्रह्मज्ञानी आहेत. म्हणूनच हव्या त्या ठिकाणी भक्तांना दर्शन दिले.
३४. न सांगता सर्व जाणिले । ज्याचे त्याला योग्य उत्तर दिले ।
लोण्याहुनी मृदु हृदय द्रवले । दुःखी कष्टी जीवांसाठी ॥
अर्थ: न सांगताही सर्व जाणिले व ज्याचे त्याला योग्य उत्तर दिले. लोण्याहूनही मृदु असे हृदय दुःखी-कष्टी जीवांसाठी द्रवले.
३५. दयेचा अथांग सागर । भक्तांसाठी परम उदार ।
अनेकांचा केला उद्धार । सदुपदेश दीक्षा देऊनी ॥
अर्थ: ते दयेचे अथांग सागर व भक्तांसाठी परम उदार आहेत. सदुपदेश व दीक्षा देऊन अनेकांचा उद्धार केला.
३६. स्वामीराया दत्तात्रेया । तुमच्या कृपेची असावी छाया ।
हीच प्रार्थना तुमच्या पायां । मागणे नाही आणखी ॥
अर्थ: हे स्वामीराया, हे दत्तात्रेया, तुमच्या कृपेची सावली सदा असावी. हीच तुमच्या पायांशी प्रार्थना आहे; आणखी काही मागणे नाही.
३७. मजवरी होता कृपादृष्टी । दत्तमय भासेल सर्व सृष्टी ।
सुखसंपत्तीची होईल वृष्टी । सकल सिद्धी लाभती ॥
अर्थ: माझ्यावर कृपादृष्टी झाल्यास सर्व सृष्टी दत्तमय भासेल. सुख-संपत्तीची वृष्टी होईल व सर्व सिद्धी लाभतील.
३८. ऐशी श्रद्धा माझे मनी । उपजली आहे आता म्हणुनी ।
मिठी घातली तव चरणी । धाव पाव समर्थां तू ॥
अर्थ: अशी श्रद्धा माझ्या मनी उपजली आहे. म्हणून मी तुझ्या चरणी मिठी घातली आहे. हे समर्था, तू धाव पाव.
३९. तुमची करावी कैशी सेवा । हे मज ठाऊक नाही देवा ।
ओळखुनी माझ्या भोळ्या भावा । वरदहस्त ठेवा मस्तकी ॥
अर्थ: हे देवा, तुमची कशी सेवा करावी हे मला ठाऊक नाही. माझा भोळाभाव ओळखून वरदहस्त माझ्या मस्तकी ठेवा.
४०. संसार तापे पोळलो भारी । दूर करा ही दुःखे सारी ।
तुमच्यावीण माझा कैवारी । अन्य कोणी दिसेना ॥
अर्थ: संसाराच्या तापाने मी भारी पोळलो आहे. ही सर्व दुःखे दूर करा. तुमच्यावाचून माझा कैवारी अन्य कोणी दिसत नाही.
४१. तुमचे पाय माझी काशी । पंढरपूर सर्व तीर्थे तशी ।
आहेत तुमच्या चरणांपाशी । मग यात्रेस जाऊ कशाला ॥
अर्थ: तुमचे पाय माझी काशी आहेत, पंढरपूर व सर्व तीर्थे तशीच तुमच्या चरणांपाशी आहेत. मग यात्रेस कशाला जावे?
४२. अक्कलकोटचे समर्थ स्वामी । रंगून जातां त्यांचे नामी ।
ब्रह्मा विष्णू शिवधामी । सर्व भक्ती पोचते ॥
अर्थ: अक्कलकोटचे समर्थ स्वामी त्यांच्या नामी रंगून जातां, ब्रह्मा, विष्णू व शिव यांच्या धामी सर्व भक्ती पोचते.
४३. स्वामी समर्थांची मूर्ती आठवावी । त्यांचे पायी दृढ श्रद्धा ठेवावी ।
आणि आपली भावना असावी । मनोभावे अशी की ॥
अर्थ: स्वामी समर्थांची मूर्ती आठवावी, त्यांच्या पायी दृढ श्रद्धा ठेवावी व मनोभावे अशी आपली भावना असावी.
४४. पाठीशी आहेत अक्कलकोट स्वामी । उगीच कशास भ्यावे मी ।
काहीच पडणार नाही कमी । समर्थांच्या दासासी ॥
अर्थ: अक्कलकोट स्वामी पाठीशी आहेत, मग उगीच मी कशाला भ्यावे? समर्थांच्या दासास काहीच कमी पडणार नाही.
४५. भाग्यवान ते जे लागले भजनी । वादविवाद केले पंडितांनी ।
मग एकमुखाने सर्वांनी । मान्य केली थोर योग्यता ॥
अर्थ: भाग्यवान ते जे भजनी लागले. पंडितांनी वादविवाद केले. मग एकमुखाने सर्वांनी स्वामींची थोर योग्यता मान्य केली.
४६. वेदांताचा अर्थ लाविला । पंडितांचा ताठा जिरविला ।
भाविक भक्तांना दिधला । धीर अनेक संकटी ॥
अर्थ: स्वामींनी वेदांताचा अर्थ लाविला व पंडितांचा ताठा जिरविला. अनेक संकटात भाविक भक्तांना धीर दिला.
४७. स्वामी तुमचे चरित्र आगळे । अतर्क्य अलौकिक जगावेगळे ।
त्यात प्रेमाचे सागर सांठले । धन्य धन्य ज्यांना उमजले ते ॥
अर्थ: स्वामी तुमचे चरित्र आगळे, अतर्क्य, अलौकिक व जगावेगळे आहे. त्यात प्रेमाचे सागर सांठले आहेत. ज्यांना ते उमजले, ते धन्य धन्य आहेत.
४८. बाळप्पा चोळप्पादि सर्वांनी । लहान-मोठ्या अधिकाऱ्यांनी ।
गरीबांपासून श्रीमंतांनी । सेवा केली यथाशक्ती ॥
अर्थ: बाळप्पा, चोळप्पा आदी सर्वांनी, लहान-मोठ्या अधिकाऱ्यांनी, गरीबांपासून श्रीमंतांनी यथाशक्ती सेवा केली.
४९. जे जे तुमच्या भजनी लागले । त्यांचे त्यांचे कल्याण झाले ।
हवे हवे ते सारे मिळाले । श्री समर्थ कृपेने ॥
अर्थ: जे-जे तुमच्या भजनी लागले, त्यांचे त्यांचे कल्याण झाले. श्री समर्थांच्या कृपेने हवे-हवे ते सारे त्यांना मिळाले.
५०. पुढे संपल्या लीला संपले खेळ । ताटातुटीची आली वेळ ।
स्वामी म्हणजे परब्रह्मच ते वेळ । परब्रह्मात मिळाले ॥
अर्थ: पुढे लीला संपल्या, खेळ संपले. ताटातुटीची वेळ आली. स्वामी म्हणजे परब्रह्मच होते, त्यामुळे ते परब्रह्मात मिळाले.
५१. शके अठराशे बहुधान्यनाम संवत्सरी । चैत्र वद्य त्रयोदशी मंगळवारी ।
पुण्य घटिका तिसऱ्या प्रहरी । स्वामी गेले निजधामा ॥
अर्थ: शके १८०० (इ.स. १८७८) बहुधान्यनाम संवत्सरी, चैत्र वद्य त्रयोदशी मंगळवारी, पुण्य घटिका तिसऱ्या प्रहरी (दुपारी) स्वामी निजधामास गेले.
५२. बोलता बोलता आला अंतकाळ । प्रकृतीत झाली चलबिचल ।
क्षणात पापण्या झाल्या अचल । निजानंदी झाले निमिष ॥
अर्थ: बोलता-बोलता अंतकाळ आला. प्रकृतीत चलबिचल झाली. क्षणात पापण्या अचल झाल्या व ते निजानंदी (समाधिस्थ) झाले.
५३. वचनपूर्तीसाठी निर्णयानंतर । पाचवा दिवस शनिवार ।
स्वामी प्रगटले निलेगावाबाहेर । दिले दर्शन भाऊसाहेबांस ॥
अर्थ: वचनपूर्तीसाठी निर्णयानंतर पाचव्या दिवशी शनिवारी स्वामी निलेगावाबाहेर प्रगटले व भाऊसाहेबांना दर्शन दिले.
५४. असा यती दत्त दिगंबर । संपवूनी आपुला अवतार ।
निजधामा गेला निरंतर । भक्त झाले पोरके ॥
अर्थ: असा हा दत्त दिगंबर यती, आपला अवतार संपवून निजधामास निरंतर गेला. भक्त पोरके झाले.
५५. बातमी जेव्हा सर्वत्र पसरली । जनता शोकाकुल झाली ।
सर्व भक्तमंडळी हळहळली । अन्नपाणीही सुचेना ॥
अर्थ: बातमी सर्वत्र पसरताच जनता शोकाकुल झाली. सर्व भक्तमंडळी हळहळली, त्यांना अन्न-पाणीही सुचेना.
५६. गावोगावीची भक्तमंडळी । अक्कलकोटी गोळा झाली ।
समर्थाची समाधी पाहिली । आपल्या साक्ष नयनांनी ॥
अर्थ: गावोगावीची भक्तमंडळी अक्कलकोटी गोळा झाली व समर्थाची समाधी आपल्या डोळ्यांनी पाहिली.
५७. चवथा अवतार संपला । तरीही चैतन्यरुपे तिथेच राहिला ।
अक्कलकोट पुण्यभूमीला । क्षेत्रत्व प्राप्त जाहिले ॥
अर्थ: चवथा अवतार संपला, तरीही ते चैतन्यरुपाने तिथेच राहिले. अक्कलकोट पुण्यभूमीला क्षेत्रत्व प्राप्त झाले.
५८. अजूनही जे येती समाधीदर्शना । त्यांच्या व्याधी आणि विवंचना ।
संकटे आणि दुःखे नाना । स्वामी दूर करतात ॥
अर्थ: अजूनही जे समाधीदर्शनास येतात, त्यांच्या व्याधी, विवंचना, संकटे व नाना दुःखे स्वामी दूर करतात.
५९. याचे असती असंख्य दाखले । अनेकांनी अनुभवले ।
म्हणूनी महाराजांची पाऊले । आपणही वंदूया ॥
अर्थ: याचे असंख्य दाखले आहेत; अनेकांनी हे अनुभवले आहे. म्हणून आपणही महाराजांच्या पावलांना वंदन करूया.
६०. नम्र होऊनी त्यांचे चरणी । कळकळीने करूया विनवणी ।
स्वामींना यावी करुणा म्हणूनी । प्रार्थना त्यांना करूया ॥
अर्थ: नम्र होऊन त्यांच्या चरणी कळकळीने विनवणी करूया. स्वामींना करुणा यावी म्हणून त्यांना प्रार्थना करूया.
६१. जयजय दत्ता अवधूता । अक्कलकोट स्वामी समर्था ।
सद्गुरु दिगंबर भगवंत । दया करी गा मजवरी ॥
अर्थ: हे दत्ता, अवधूता, अक्कलकोट स्वामी समर्था, सद्गुरु दिगंबर भगवंता, माझ्यावर दया करा.
६२. अनेकांच्या संकटी आला धावून । आता माझी प्रार्थना ऐकून ।
समर्थराया देई दर्शन । दूर लोटू नको मला ॥
अर्थ: अनेकांच्या संकटी धावून आलास. आता माझी प्रार्थना ऐकून, हे समर्थराया, मला दर्शन दे, मला दूर लोटू नको.
६३. व्यवहारी मी जगतो जीवन । अनेक पापे घडती हातून ।
तव नामाचे होते विस्मरण । क्षमा याची असावी ॥
अर्थ: मी व्यवहारी जीवन जगतो, अनेक पापे हातून घडतात, तुझ्या नामाचे विस्मरण होते. याची क्षमा असावी.
६४. सद्गुरुराया कृपा करावी । तुमची सेवा नित्य घडावी ।
अशी बुद्धी मजला द्यावी । पापे सर्व पळावी ॥
अर्थ: हे सद्गुरुराया, कृपा करा व तुमची सेवा नित्य घडो. अशी बुद्धी द्या की सर्व पापे पळून जावीत.
६५. सुखाचे जीवन ऐहिक । धनदौलत मिळावी, मिळावे पुत्रपौत्रसुख ।
गृहसौख्य आणि वाहनसुख । अंती सद्गती लाभावी ॥
अर्थ: ऐहिक सुखाचे जीवन, धनदौलत, पुत्र-पौत्रसुख, गृहसौख्य व वाहनसुख मिळावे व अंती सद्गती लाभावी.
६६. तुम्ही प्रत्यक्ष केवळा ठेवा । म्हणून याचना करतो देवा ।
उदार मनाने वर द्यावा । आणि तथास्तु म्हणावे ॥
अर्थ: हे देवा, तुम्ही प्रत्यक्ष केवळ आहेत. म्हणून मी याचना करतो. उदार मनाने वर द्या व 'तथास्तु' म्हणा.
६७. तुमची होतां कृपा पूर्ण । जीवन माझे होईल धन्य ।
म्हणून आलो तव पायी शरण । दत्तराया दयाघना ॥
अर्थ: तुमची पूर्ण कृपा झाल्यास माझे जीवन धन्य होईल. म्हणून मी तुझ्या पायी शरण आलो आहे. हे दत्तराया, दयाघना.
६८. मी एक मानव सामान्य । म्हणून या पोथीचे करितो वाचन ।
दान द्या तुमच्या कृपेचे । हीच माझी विनवणी ॥
अर्थ: मी एक सामान्य मानव आहे. म्हणून या पोथीचे वाचन करतो. तुमच्या कृपेचे दान द्या, हीच माझी विनवणी आहे.
६९. वेडीवाकुडी माझी सेवा । स्वीकारावी स्वामी देवा ।
वरदहस्त नित्य मस्तकी ठेवा । हीच अंती विनंती ॥
अर्थ: माझी वेडी-वाकुडी सेवा स्वीकारा. वरदहस्त नित्य मस्तकी ठेवा. हीच अंती विनंती आहे.
७०. शके अठराशे नव्याण्णव वर्षी । चैत्रमासी शुक्लपक्षी ।
शुभ रामनवमी दिवशी । पोथी पूर्ण झाली ही ॥
अर्थ: शके १८९९ (इ.स. १९७७) चैत्र शुक्लपक्षाच्या शुभ रामनवमी दिवशी ही पोथी पूर्ण झाली.
७१. स्वामीचे चित्र ठेऊनी पुढ्यात । किंवा स्वामीच्या एखाद्या मठात ।
बसून ही पोथी वाचावी मनात । इच्छा सफल होईल ॥
अर्थ: स्वामीचे चित्र पुढ्यात ठेवून किंवा स्वामीच्या एखाद्या मठात बसून मनात ही पोथी वाचावी, म्हणजे इच्छा सफल होईल.
७२. माणिकप्रभू, साई शिरडीश्वर । आणि अक्कलकोटचे दिगंबर ।
एकाच तत्त्वाचे तीन अविष्कार । भेद त्यात नसे मुळी ॥
अर्थ: माणिकप्रभू, साई शिरडीश्वर व अक्कलकोटचे दिगंबर – हे एकाच तत्त्वाचे तीन अविष्कार आहेत. त्यात भेद नाही.
७३. एकाची करितां भक्ती । तिघांनाही पावते ती ।
अशी ठेऊनी आपली वृत्ती । पोथी नित्य वाचावी ॥
अर्थ: एकाची भक्ती केल्यास ती तिघांनाही पावते. अशी वृत्ती ठेवून नित्य पोथी वाचावी.
७४. या पोथीचे करितां नित्य पठण । प्रत्यक्ष स्वामी होतील प्रसन्न ।
करतील सर्व मनोरथ पूर्ण । सत्य सत्य वाचा ही ॥
अर्थ: या पोथीचे नित्य पठण केल्यास प्रत्यक्ष स्वामी प्रसन्न होतील व सर्व मनोरथ पूर्ण करतील. ही सत्य वाचा आहे.
समाप्ती:
ॐ श्री अवकलकोटस्वामी समर्थार्पणमस्तु । शुभं भवतु ।
ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ॥
इति श्री अक्कलकोट स्वामी स्तोत्र – महात्म्य सम्पूर्णम् ॥
---
◆ पठणाची पद्धत व फायदे
पठणाची पद्धत:
- वेळ – सकाळी स्नानानंतर, संध्याकाळी किंवा गुरुवारी, दत्तजयंतीला विशेषतः
- शुद्धता – स्वच्छ जागी बसा, पूर्वाभिमुख व्हा
- पूजन – स्वामी समर्थांच्या चित्रासमोर दीप, धूप, फुले, नैवेद्य वाहा
- पठण – भक्तिभावाने एक, तीन किंवा सात वेळा म्हणा
- स्मरण – पठणानंतर 'ॐ स्वामी समर्थाय नमः' मंत्राचा जप करा
पठणाचे फायदे:
- सर्व संकटे दूर होतात
- मन शांत व स्थिर होते
- इच्छित फल प्राप्त होते
- जीवनात सुख, शांती व समृद्धी येते
- भूत-पिशाच्च बाधा दूर होते
- अंती मोक्ष प्राप्त होतो
◆ सारांश
बाब तपशील
स्तोत्र श्री अक्कलकोट स्वामी समर्थ स्तोत्र
ओव्या संख्या ७४
देवता श्री स्वामी समर्थ (दत्तात्रेय अवतार)
भाषा मराठी
पठण फल संकटनाश, इच्छासिद्धी, मोक्ष
विशेष गुरुवार, दत्तजयंती, रामनवमीला महत्त्व
Hashtags:
#स्वामीसमर्थ #अक्कलकोट #दत्तात्रेय #स्वामीसमर्थस्तोत्र #जयस्वामीसमर्थ #मराठीअर्थ #भक्ति #गुरुकृपा #अक्कलकोटस्वामी
© sarva-marathi-strotra.blogspot.com | सर्व स्तोत्रे मराठीत
कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा.
🙏 जय जय स्वामी समर्थ! भिऊ नकोस, मी तुझ्या पाठीशी आहे! 🙏
Comments
Post a Comment