श्री गुरुचरित्र अध्याय १८ | संपूर्ण मूळ ओव्या + मराठी अर्थ | श्रीगुरुचरित्र अध्याय १८

 

ॐ

marathi-strotra.blogspot.com

॥ श्री गुरुचरित्र अध्याय १८ ॥

श्री गुरुभ्यो नमः । श्री गुरुदेव दत्त ।

श्रीगुरुचरित्र अध्याय १८ – मूळ ओव्या + मराठी अर्थ

---

🌟 अध्याय १८ ची माहिती

📿 ग्रंथ: श्री गुरुचरित्र

📿 अध्याय: १८

📿 देवता: श्री दत्तात्रेय (श्रीगुरू)

📿 स्थान: अमरापुर, पंचगंगा, कृष्णा नदी

📿 फायदे: दारिद्रय नाश, गुरुकृपा, संकटमोचन

---

॥ अध्याय १८ प्रारंभ ॥

श्री गणेशाय नमः । श्री सरस्वत्यै नमः । श्री गुरुभ्यो नमः ।

---

**ओवी १**

जय जया सिद्धमुनि । तूं तारक भवार्णवीं । सुधारस आमुचे श्रवणीं । पूर्ण केला दातारा ॥१॥

**अर्थ:** जय जय हे सिद्धमुनी, तू भवसागरातील तारणारा आहेस. आमच्या श्रवणांमध्ये (कानात) सुधारस भरा. हे दातारा, पूर्ण केले.

---

**ओवी २**

गुरुचरित्र कामधेनु । ऐकतां न धाये माझें मन । कांक्षीत होते अंतर:करण । कथामृत ऐकावया ॥२॥

**अर्थ:** गुरुचरित्र ही कामधेनू आहे. ऐकताना माझे मन धाये (धावते). अंत:करण कथामृत ऐकण्यासाठी उत्सुक होते.

---

**ओवी ३**

ध्यान लागले श्रीगुरूचरणीं । तृप्ति नव्हे अंतर:करणीं । कथामृत संजीवनी । आणिक निरोपावें दातारा ॥३॥

**अर्थ:** श्रीगुरूंच्या चरणी ध्यान लागले. अंत:करणची तृप्ती होत नाही. हे दातारा, कथामृत संजीवनी पुन्हा निरोपावी (सांगावी).

---

**ओवी ४**

येणेंपरी सिद्धासी । विनवी शिष्य भक्तिसी । माथा लावूनि चरणांसी । कृपा भाकी तये वेळीं ॥४॥

**अर्थ:** या प्रकारे शिष्याने भक्तीने सिद्धांना विनंती केली. माथा चरणी लावून त्या वेळी कृपा मागितली.

---

**ओवी ५**

शिष्यवचन ऐकोनि । संतोषला सिद्धमुनि । सांगतसे विस्तारोनि । ऐका श्रोते एकचित्ते ॥५॥

**अर्थ:** शिष्याचे वचन ऐकून सिद्धमुनी संतुष्ट झाले. विस्ताराने सांगू लागले. हे श्रोतेजन, एकचित्ताने ऐका.

---

**ओवी ६**

एक शिष्या-शिखामणि । धन्य धन्य तुझी वाणी । तुझी भक्ति श्रीगुरुचरणीं । तल्लीन झाली परियेसा ॥६॥

**अर्थ:** हे शिष्यशिखामणी, धन्य धन्य आहे तुझी वाणी. तुझी भक्ती श्रीगुरूंच्या चरणी तल्लीन झाली आहे.

---

**ओवी ७**

तुजकरितां आह्वासी । चेतन जाहले परियेसीं । गुरुचरित्र आद्यंतैसीं । स्मरण जाहले अवधारीं ॥७॥

**अर्थ:** तुझ्याकरिता बोलाविल्याने चेतन झाले. गुरुचरित्र आद्यंत स्मरण झाले, हे अवधारी (लक्षात ठेवा).

---

**ओवी ८**

भिल्लवडी स्थानमहिमा । निरोपिला अनुपमा । पुढील चरित्र उत्तमा । सांगेन ऐका एकचित्ते ॥८॥

**अर्थ:** भिल्लवडी स्थानाचा अनुपम महिमा सांगितला. पुढील उत्तम चरित्र सांगेन, एकचित्ताने ऐका.

---

**ओवी ९**

कचिकाळ तये स्थानीं । श्रीगुरू होते गुप्तोनि । प्रकट जाहाले म्हणोनि । पुढें निधाले परियेसा ॥९॥

**अर्थ:** कचिकाळ त्या स्थानी श्रीगुरू गुप्त होते. प्रकट झाले म्हणून पुढे निघाले.

---

**ओवी १०**

वरुणासंगम असे ख्यात । दक्षिणवाराणसी म्हणत । श्रीगुरू आले अवलोकित । भक्तानुग्रह करावया ॥१०॥

**अर्थ:** वरुणासंगम हे प्रसिद्ध स्थान आहे. याला दक्षिणवाराणसी म्हणतात. भक्तांचा अनुग्रह करण्यासाठी श्रीगुरू तेथे आले.

---

**ओवी ११**

पुढें कृष्णातटाकांत । श्रीगुरू तीर्थं पावन करीत । पंचगंगासंगम ख्यात । तेथें राहिले द्वादशाब्दे ॥११॥

**अर्थ:** पुढे कृष्णा नदीच्या तीरावर श्रीगुरू तीर्थे पवित्र करीत होते. प्रसिद्ध पंचगंगासंगम येथे बारा वर्षे राहिले.

---

**ओवी १२**

अनुपम्य तीर्थं मनोहर । जैसे अविमुक्त काशीपुर । प्रयागासमान तीर्थं थोर । म्हणोनि राहिले परियेसा ॥१२॥

**अर्थ:** मनोहर अनुपम तीर्थे आहेत. जशी अविमुक्त काशी, तशी प्रयागासमान थोर तीर्थे. म्हणून तेथे राहिले.

---

**ओवी १३**

कुरवपुर ग्राम गहन । कुरुक्षेत्र तेचि जाण । पंचगंगासंगम कृष्णा । अत्योत्तम परियेसा ॥१३॥

**अर्थ:** कुरवपुर हे ग्राम गहन आहे. तेच कुरुक्षेत्र आहे, हे जाणा. पंचगंगेचा कृष्णा नदीशी संगम अत्योत्तम आहे.

---

**ओवी १४**

कुरुक्षेत्रीं जितके पुष्प । तयाहूनि अधिक असे जाण । तीर्थ असतीं अग्रण्य । म्हणोनि राहिले श्रीगुरू ॥१४॥

**अर्थ:** कुरुक्षेत्रात जितकी तीर्थे आहेत, त्याहून अधिक येथे आहेत. येथील तीर्थे अग्रण्य आहेत. म्हणून श्रीगुरू तेथे राहिले.

---

**ओवी १५**

पंचगंगानदीतीर । प्रख्यात असे पुराणांतर । पांच नामें आहेति थोर । सांगेन ऐका एकचित्ते ॥१५॥

**अर्थ:** पंचगंगा नदीचे तीर पुराणांत प्रसिद्ध आहे. पाच नावे थोर आहेत. ती सांगेन, एकचित्ताने ऐका.

---

**ओवी १६**

शिवा-भद्रा-भोगावती । कुंभीनदी-सरस्वती । 'पंचगंगा' ऐसी ख्याति । महापातक संहारी ॥१६॥

**अर्थ:** शिवा, भद्रा, भोगावती, कुंभीनदी आणि सरस्वती – या पाच नद्यांच्या समागमाला 'पंचगंगा' अशी ख्याती आहे. ही महापातकांचा संहार करणारी आहे.

---

**ओवी १७**

ऐसी प्रख्यात पंचगंगा । आली कृष्णेचिया संगा । प्रयागाहून असे चांगा । संगमस्थान मनोहर ॥१७॥

**अर्थ:** अशी प्रसिद्ध पंचगंगा कृष्णा नदीशी संगमाला आली आहे. प्रयागापेक्षा हे संगमस्थान अधिक चांगले व मनोहर आहे.

---

**ओवी १८**

अमरापुर म्हणिजे ग्राम । स्थान असे अनुपम्य । जैसा प्रयागसंगम । तैसे स्थान मनोहर ॥१८॥

**अर्थ:** अमरापुर नावाचे गाव आहे. तेथील स्थान अनुपम आहे. जसा प्रयागसंगम तसे हे स्थान मनोहर आहे.

---

**ओवी १९**

वृक्ष असे औदुम्बरू । प्रत्यक्ष जाणा कल्पतरू । देव असे अमरेश्वरू । तया संगमा आघाटी ॥१९॥

**अर्थ:** तेथे औदुम्बर (उंबर) वृक्ष आहे. तो प्रत्यक्ष कल्पतरू आहे. अमरेश्वर देव त्या संगमाच्या आघाटीवर आहे.

---

**ओवी २०**

जैसी वाराणसी पुरी । गंगाभागीरथी-तीरीं । पंचनदी संगम थोरी । तत्समान परियेसा ॥२०॥

**अर्थ:** जशी गंगाभागीरथीच्या तीरी वाराणसी पुरी आहे. तशीच पंचनदींचा संगम थोर आहे. त्या समान आहे.

---

**ओवी २१**

अमरेश्वर संनिधानीं । आहेति चौसष्ट योगिनी । शक्तितीर्थ निर्गुणी । प्रख्यात असे परियेसा ॥२१॥

**अर्थ:** अमरेश्वराच्या सान्निध्यात चौसष्ट योगिनी आहेत. शक्तितीर्थ निर्गुणी प्रख्यात आहे.

---

**ओवी २२**

अमरेश्वरलिंग बरवें । त्यासी वंदूनि स्वभावें । पूजितां नर अमर होय । विश्वनाथ तोचि जाणा ॥२२॥

**अर्थ:** अमरेश्वर लिंग उत्तम आहे. त्याला स्वभावाने वंदन करून, पूजिल्याने नर अमर होतो. तोच विश्वनाथ आहे, हे जाणा.

---

**ओवी २३**

प्रयागीं करितां माघस्नान । जे पुण्य होय साधन । शतगुण होय तयाहून । एक स्नानें परियेसा ॥२३॥

**अर्थ:** प्रयाग येथे माघ महिन्यात स्नान केल्याने जे पुण्य मिळते, त्याहून शतगुण पुण्य येथे एका स्नानाने मिळते.

---

**ओवी २४**

सहज नदीसंगमांत । प्रयागसमान असे ख्यात । अमरेश्वर परब्रह्म वस्तु । तया स्थानीं वास असे ॥२४॥

**अर्थ:** सहज नदीसंगमात प्रयागसमान असे प्रसिद्ध आहे. अमरेश्वर परब्रह्म वस्तू त्या स्थानी वास करते.

---

**ओवी २५**

याकारणें तिये स्थानीं । कोटितीर्थ असतीं निर्गुणी । वाहे गंगा दक्षिणी । वेणीसहित निरंतर ॥२५॥

**अर्थ:** या कारणाने त्या स्थानी कोटीतीर्थे निर्गुणी आहेत. दक्षिणवाहिनी गंगा वेणेसहित निरंतर वाहते.

---

**ओवी २६**

अमित तीर्थं तया स्थानीं । सांगतां विस्तार पुराणीं । अष्टतीर्थं ख्याति जाग्रणी । तया कृष्णातटाकांत ॥२६॥

**अर्थ:** त्या स्थानी अमित तीर्थे आहेत. पुराणांत विस्ताराने सांगता येत नाही. कृष्णेच्या तीरावर अष्टतीर्थे प्रसिद्ध आहेत.

---

**ओवी २७**

उत्तर दिशीं असे देखा । वाहे कृष्णा पश्चिममुखा । शुक्लतीर्थं नाम ऐका । ब्रह्महत्यापाप दूर ॥२७॥

**अर्थ:** उत्तर दिशेला पाहा, कृष्णा पश्चिमाभिमुख वाहते. शुक्लतीर्थ या नावाने प्रसिद्ध आहे. येथील (स्नानाने) ब्रह्महत्येचे पाप दूर होते.

---

**ओवी २८**

औदुम्बर समुखेसी । तीनी तीर्थं परियेसीं । एकानंतर एक धनुषी । तीर्थं असती मनोहर ॥२८॥

**अर्थ:** औदुम्बर (उंबर) वृक्षासमोर तीन तीर्थे आहेत. एका धनुष्याच्या अंतराने एक याप्रमाणे मनोहर तीर्थे आहेत.

---

**ओवी २९**

'पापविनाशी' 'काम्यतीर्थं' । तिसरे सिद्ध 'वरदतीर्थं' । अमरेश्वरसंनिधार्थं । अनुपम्य असे भूमंडळीं ॥२९॥

**अर्थ:** पहिले 'पापविनाशी', दुसरे 'काम्यतीर्थ', तिसरे सिद्ध 'वरदतीर्थ'. अमरेश्वराच्या सान्निध्यासाठी या भूमंडळी अनुपम्य आहेत.

---

**ओवी ३०**

पुढें संगम-षट्कांत । 'प्रयागतीर्थं' असे ख्यात । 'शक्तितीर्थं' 'अमरतीर्थं'। 'कोटितीर्थं' परियेसा ॥३०॥

**अर्थ:** पुढे संगम-षट्कात 'प्रयागतीर्थ' प्रसिद्ध आहे. 'शक्तितीर्थ', 'अमरतीर्थ', 'कोटितीर्थ' अशी आहेत.

---

**ओवी ३१**

तीर्थं असती अपरांपर । सांगतां असे विस्तार । याकारणें श्रीपादगुरू । राहिले तेथें द्वादशाब्दे ॥३१॥

**अर्थ:** तीर्थे अपरंपार आहेत. सांगताना विस्तार आहे. या कारणाने श्रीपादगुरू तेथे बारा वर्षे राहिले.

---

**ओवी ३२**

कृष्णा वेणी नदी दोनी । पंचगंगा मिळोनि । सप्तनदीसंगम सगुणी । काय सांगूं महिमा त्यांची ॥३२॥

**अर्थ:** कृष्णा आणि वेणी या दोन नद्या, पंचगंगा मिळाल्याने सप्तनदींचा संगम सगुणी आहे. त्यांचा महिमा काय सांगू?

---

**ओवी ३३**

ब्रह्महत्यादि महा पातके । जळोनि जाती स्नाने एके । ऐसे सिद्धस्थान निके । सकळाभीष्ट होय तेथें ॥३३॥

**अर्थ:** ब्रह्महत्या इत्यादी महापातके एका स्नानाने जळून जातात. असे हे सिद्धस्थान आहे. सकळ अभीष्ट तेथे होतात.

---

**ओवी ३४**

काय सांगूं त्यांची महिमा । आणिक द्यावया नाही उपमा । दर्शनमात्रें होती काम्या । स्नानफळ काय वर्णू ॥३४॥

**अर्थ:** त्यांची महिमा काय सांगू? आणखी उपमा द्यायला नाही. दर्शनमात्रेने कामना पूर्ण होतात. स्नानफळ काय वर्णू?

---

**ओवी ३५**

साक्षात् कल्पतरु । असे वृक्ष औदुम्बरु । गुप्त होऊन अगोचरु । राहिले श्रीगुरु तया स्थानीं ॥३५॥

**अर्थ:** साक्षात कल्पतरू असा औदुम्बर वृक्ष आहे. गुप्त होऊन अगोचर श्रीगुरू त्या स्थानी राहिले.

---

**ओवी ३६**

भक्तजन तारणार्थ । होणार असे तीर्थ ख्यात । राहिले तेथें श्रीगुरुनाथ । म्हणोनि प्रकट जाहिले जाणा ॥३६॥

**अर्थ:** भक्तजनांना तारण्यासाठी हे तीर्थ प्रसिद्ध होणार आहे. श्रीगुरुनाथ तेथे राहिले. म्हणून ते प्रकट झाले, जाणा.

---

**ओवी ३७**

असतां पुढें वर्तमानीं । भिक्षा करावया प्रतिदिनीं । अमरापुरग्रामीं । जाती श्रीगुरू परियेसा ॥३७॥

**अर्थ:** पुढे वर्तमानात प्रतिदिनी भिक्षा करण्यासाठी श्रीगुरू अमरापुर ग्रामात जात असत.

---

**ओवी ३८**

तया ग्रामीं द्विज एक । असे वेदाभ्यासक । त्याची भार्या पतिसेवक । पतिव्रताशिरोमणी ॥३८॥

**अर्थ:** त्या ग्रामात एक ब्राह्मण होता. तो वेदाभ्यास करीत असे. त्याची पत्नी पतिसेवक होती. ती पतिव्रताशिरोमणी होती.

---

**ओवी ३९**

सुक्षीण असे तो ब्राह्मण । शुक्लभिक्षा करी आपण । कर्ममार्गी आचरण । असे सात्विक वृत्तीनें ॥३९॥

**अर्थ:** तो ब्राह्मण सुक्षीण (शरीराने) होता. तो स्वतः शुक्लभिक्षा करीत असे. कर्ममार्गाचे सात्विक वृत्तीने आचरण करीत असे.

---

**ओवी ४०**

तया विप्रमंदिरांत । असे वेल उन्नत । शेंगा निघती नित्य बहुत । त्याणें उदरपूर्ती करी ॥४०॥

**अर्थ:** त्या ब्राह्मणाच्या मंदिरात एक उन्नत वेल होती. तिच्या शेंगा नित्य बहुत निघत. त्यांनी तो पोट भरीत असे.

---

**ओवी ४१**

एखादे दिवशीं त्या ब्राह्मणासी । वरो न मिळे परियेसीं । तया शेंगांते रांधोनि हर्षीं । दिवस क्रमी येणेंपरी ॥४१॥

**अर्थ:** एखाद्या दिवशी त्या ब्राह्मणाला भिक्षा मिळत नसे. तेव्हा त्या शेंगा रांधून (शिजवून) हर्षाने दिवस क्रमीत असे.

---

**ओवी ४२**

ऐसा तो ब्राह्मण दरिद्री । याचकपणें उदर भरी । पंचमहायज्ञ कुसरी । अतिशय पूजी भक्तिनें ॥४२॥

**अर्थ:** असा तो ब्राह्मण दरिद्री होता. याचकपणाने उदर भरीत असे. पंचमहायज्ञ सोडूनही अतिशय भक्तीने पूजा करीत असे.

---

**ओवी ४३**

वर्तितां श्रीगुरू एके दिवशीं । तया विप्रमंदिरासी । गेले आपण भिक्षेसी । नेले विप्रें भक्तिनें ॥४३॥

**अर्थ:** अशा प्रकारे असताना एके दिवशी श्रीगुरू त्या ब्राह्मणाच्या मंदिरात भिक्षेसाठी गेले. ब्राह्मणाने भक्तीने (त्यांना) नेले.

---

**ओवी ४४**

भक्तिपूर्वक श्रीगुरूसी । पूजा करी तो कोडशी । घेवडे-शेंगा बहुवसी । केली होती पत्र-शाका ॥४४॥

**अर्थ:** त्या ब्राह्मणाने भक्तिपूर्वक श्रीगुरूंची पूजा कोडशे (बहुत) केली. घेवडे-शेंगा बहुत आणि पत्र-शाका (भाजी) केली होती.

---

**ओवी ४५**

भिक्षा करून ब्राह्मणासी । आश्वासिती गुरु संतोषीं । गेले तुझे दरिद्र दोषी । म्हणोनि निघती तये वेळीं ॥४५॥

**अर्थ:** भिक्षा करून घेतल्यावर गुरुंनी त्या ब्राह्मणाला संतोषाने आश्वासित केले. तुझे दरिद्र व दोष गेले, असे म्हणून त्या वेळी निघून गेले.

---

**ओवी ४६**

तया विप्राचे गृहांत । जो का होता वेल उन्नत । घेवडा नाम विष्णात । आंगण सर्व वेष्टिलें असे ॥४६॥

**अर्थ:** त्या ब्राह्मणाच्या घरात जो उन्नत वेल होता, घेवडा नावाचा, त्याने अंगण सर्व वेष्टिले होते.

---

**ओवी ४७**

तया वेलाचें झाडमूळ । श्रीगुरूमूर्तिं छेदिती तात्काळ । टाकोनि देती परिबळे । गेले आपण संगमासी ॥४७॥

**अर्थ:** त्या वेलाचे झाडमूळ श्रीगुरूमूर्तींनी तात्काळ छेदिले. परिबळे (जोराने) टाकून देऊन ते संगमास गेले.

---

**ओवी ४८**

विप्रविनिता तये वेळीं । दुःख करिती पुत्र सकळी । म्हणती पहा हो दैव बळी । कैसे अट्ट आपुलें ॥४८॥

**अर्थ:** त्या वेळी ब्राह्मणपत्नी व सर्व पुत्र दुःख करू लागले. म्हणू लागले, पहा हो दैव बळी, आपले कैसे अट्ट (हट्ट) आहे!

---

**ओवी ४९**

आम्हीं तया यतीश्वरासी । काय उपद्रव केला त्यासी । आमुचा ग्रास छेदुनि कैसी । टाकोनि दिल्हा भूमीवरी ॥४९॥

**अर्थ:** आम्ही त्या यतीश्वराचा काय उपद्रव केला होता? आमचा ग्रास छेदून कशी टाकून दिला भूमीवर?

---

**ओवी ५०**

ऐसेपरी ते नारी । दुःख करी नानापरी । पुरुष तिचा कोप वारी । म्हणे प्रारब्ध प्रमाण ॥५०॥

**अर्थ:** अशा प्रकारे ती स्त्री नानापरीने दुःख करू लागली. तिचा पुरुष (पती) तिचा कोप वारीत (शमवित) म्हणाला, प्रारब्धप्रमाणे आहे.

---

**ओवी ५१**

म्हणे स्त्रियेसी तये वेळीं । जें जें होणार जया काळीं । निर्माण करी चंद्रमौळी । तया आधीन विश्व जाण ॥५१॥

**अर्थ:** त्या वेळी तो स्त्रीला म्हणाला, जे जे होणार असते त्या काळी, ते निर्माण चंद्रमौळी (शंकर) करतो. त्याच्या आधीन विश्व आहे, हे जाण.

---

**ओवी ५२**

विश्वव्यापक नारायण । उत्पत्तिस्थितिलया कारण । पिपीलिकादि स्थूल-जीवन । समस्तां आहार पुरवीतसे ॥५२॥

**अर्थ:** विश्वव्यापक नारायण उत्पत्ति, स्थिति, लय यांचे कारण आहे. मुंगीपासून स्थूल जीवापर्यंत समस्तांना आहार पुरवितो.

---

**ओवी ५३**

'आयुरघ्न प्रयच्छति' । ऐसे बोले वेदश्रुति । पंचानन आहार हस्ती । केवी करी प्रत्यहीं ॥५३॥

**अर्थ:** 'आयुरघ्न प्रयच्छति' असे वेदश्रुती म्हणते. पंचानन (सिंह) हस्ती (हत्ती) ला आहार कसा करीत असेल?

---

**ओवी ५४**

चौर्यांशी लक्ष जीवराशी । स्थूल सूक्ष्म समस्तांसी । निर्माण केले आहारासी । मग उत्पत्ति तदनंतरे ॥५४॥

**अर्थ:** चौर्यांशी लक्ष जीवराशी, स्थूल सूक्ष्म समस्तांसाठी आहार निर्माण केला. मग त्यानंतर उत्पत्ती केली.

---

**ओवी ५५**

रंकरायासी एक दृष्टी । करूनी पोषितो हे सर्व सृष्टी । आपुलें आर्जव बरवें वोखटी । तैसे फळ आपणासी ॥५५॥

**अर्थ:** रंक (गरीब) व राजा यांना एकाच दृष्टीने पोषितो. आपले आर्जव चांगले की वाईट याप्रमाणे फळ आपणास मिळते.

---

**ओवी ५६**

पूर्वजन्मीचें निक्षेपण । सुकृत अथवा दुष्कृति जाण । आपुलें आपणाचि भोगणें । पुसिल्यावरी काय बोल ॥५६॥

**अर्थ:** पूर्वजन्मीचे पुण्य किंवा पाप हे आपणास भोगावेच लागते. विचारल्यावर काय बोलणार?

---

**ओवी ५७**

आपुलें दैव असतां उणें । पुसिल्या बोलती मूर्खपणें । जें पेरिलें तेंचि भक्षणें । कवणावरी बोल सांगें ॥५७॥

**अर्थ:** आपले दैव कमी असेल तर विचारल्यावर मूर्खपणाने बोलतात. जे पेरले तेच भोजन मिळते. कोणावर बोलता येईल?

---

**ओवी ५८**

बोल ठेविसी यतीश्वरासी । आपुलें आर्जव न विचारिसी । ग्रास हरितला म्हणसी । अविद्यासागरी बुडोनि ॥५८॥

**अर्थ:** तू यतीश्वराला (गुरूंना) बोल लावतोस. आपले आर्जव विचारीत नाहीस. ग्रास हरविला म्हणतोस. अविद्यासागरात बुडून गेलास.

---

**ओवी ५९**

तो तारक आम्हांसी । म्हणोनी आला भिक्षेसी । नेले आमुचे दरिद्रदोषी । तोचि तारील आमुते ॥५९॥

**अर्थ:** तो आमचा तारणारा आहे, म्हणून भिक्षेसाठी आला. आमचे दरिद्र-दोष नेले. तोच आम्हाला तारील.

---

**ओवी ६०**

येणेंपरी स्त्रियेसी । संभाषी विप्र परियेसी । काढोनि वेलशाखेसी । टाकीता झाला गंगेत ॥६०॥

**अर्थ:** या प्रकारे ब्राह्मणाने आपल्या स्त्रीशी संभाषण केले. वेलाच्या शाखा काढून गंगेत टाकू लागला.

---

**ओवी ६१**

तया वेलाचें मूळ थोर । जें कां होते आपुलें द्वारीं । काढू म्हणून द्विजवरीं । खणिता झाला तया वेळीं ॥६१॥

**अर्थ:** त्या वेलाचे मूळ थोर होते, जे आपल्या दाराशी होते. ते काढू म्हणून ब्राह्मणवीर त्या वेळी खणू लागला.

---

**ओवी ६२**

काढितां वेलमूळासी । लाधला कुंभ निधानेसीं । आनंद जाहला बहुवसी । घेऊनि गेला घरांत ॥६२॥

**अर्थ:** वेलमूळ काढताना त्याला कुंभ निधान (धनाचा कुंभ) लाभला. बहुत आनंद झाला. तो घेऊन घरात गेला.

---

**ओवी ६३**

म्हणती नवल काय वर्तले । यतीश्वर आम्हां प्रसन्न झाले । म्हणोनि ह्या वेला छेदिलें । निधान लाधले आम्हांसी ॥६३॥

**अर्थ:** ते म्हणू लागले, काय नवल वर्तले! यतीश्वर (गुरू) आमच्यावर प्रसन्न झाले. म्हणून या वेलाचे छेदन केले. आम्हाला निधान लाभले.

---

**ओवी ६४**

नर नव्हे तो योगीश्वर । होईल ईश्वरी अवतार । आम्हां भेटला दैन्यहर । म्हणती चला दर्शनासी ॥६४॥

**अर्थ:** तो नर नव्हे तर योगीश्वर आहे. तो ईश्वरी अवतार होईल. आम्हाला दैन्यहर भेटला. चला दर्शनासाठी, असे ते म्हणू लागले.

---

**ओवी ६५**

जाऊनि संगमा श्रीगुरूसी । पूजा करिती बहुवसी । वृत्तांत सांगती तयांसी । तये वेळीं परियेसा ॥६५॥

**अर्थ:** संगमाला जाऊन त्यांनी श्रीगुरूंची बहुधा पूजा केली. त्या वेळी त्यांना वृत्तांत सांगितला.

---

**ओवी ६६**

श्रीगुरू म्हणती तयासी । तुम्हीं न सांगणें कवणासी । प्रकट करितां आम्हांसी । नसेल लक्ष्मी तुमचे घरी ॥६६॥

**अर्थ:** श्रीगुरू त्यांना म्हणाले, तुम्ही कोणाला सांगू नका. आमचे प्रकट केल्यास तुमच्या घरी लक्ष्मी राहणार नाही.

---

**ओवी ६७**

ऐसेपरी तया द्विजासी । सांगे श्रीगुरू परियेसीं । अखंड लक्ष्मी तुमचे वंशीं । पुत्रपौत्रीं नांदाल ॥६७॥

**अर्थ:** अशा प्रकारे श्रीगुरू त्या ब्राह्मणाला म्हणाले. अखंड लक्ष्मी तुमच्या वंशात, पुत्र-पौत्रांसह नांदेल.

---

**ओवी ६८**

ऐसा वर लाधोन । गेली विनिता तो ब्राह्मण । श्रीगुरूकृपा ऐसी जाण । दर्शनमात्रे दैत्य हरे ॥६८॥

**अर्थ:** असा वर लाभून तो ब्राह्मण विनित झाला. श्रीगुरूकृपा अशी आहे, जाणा. दर्शनमात्रे दरिद्र (दैत्य) हरे (जाते).

---

**ओवी ६९**

ज्यासी होय श्रीगुरूकृपा । त्यासी कैचें दैन्य पाप । कल्पवृक्ष आश्रय करितां बापा । दैन्य कैचें तया घरी ॥६९॥

**अर्थ:** ज्याला श्रीगुरूकृपा असेल, त्याला दैन्य व पाप कुठले? ज्याने कल्पवृक्षाचा आश्रय केला, त्याच्या घरी दैन्य कुठे राहील?

---

**ओवी ७०**

दैने उणा असेल जो नरु । त्याणें आश्रयावा श्रीगुरू । तोचि उतरेल पैलपारु । पूज्य होय सकळिकांसी ॥७०॥

**अर्थ:** जो नर दैन्याने उणा असेल, त्याने श्रीगुरूंचा आश्रय करावा. तोच पैलपारास (संसारसागरापार) उतरेल. तो सर्वांना पूज्य होईल.

---

**ओवी ७१**

जो कोण भजेल श्रीगुरू । त्यासी लाधेल इहपरू । अखंड लक्ष्मी त्याचे घरी । अष्ट ऐश्वर्यें नांदती ॥७१॥

**अर्थ:** जो कोणी श्रीगुरूंचे भजन करील, त्याला इहलोकी व परलोकी सर्व काही लाभेल. अखंड लक्ष्मी त्याच्या घरी राहील. अष्ट ऐश्वर्ये नांदतील.

---

**ओवी ७२**

सिद्ध म्हणे नामधारकासी । श्रीगुरूमहिमा असे ऐसी । भजावें तुम्हीं मनोमानसीं । कामधेनु तुझ्या घरी ॥७२॥

**अर्थ:** सिद्ध नामधारकाला म्हणतात, श्रीगुरूमहिमा अशी आहे. तुम्ही मनोमानसी भजावे. कामधेनू तुझ्या घरी असेल.

---

**ओवी ७३**

गंगाधराचा कुमर । सांगे श्रीगुरुचरित्रविस्तार । पुढील कथामृतसार । ऐका श्रोते एकचित्तें ॥७३॥

**अर्थ:** गंगाधराचा पुत्र (सरस्वती गंगाधर) श्रीगुरुचरित्राचा विस्तार सांगतो. पुढील कथामृतसार एकचित्ताने ऐका.

---

॥ इति श्रीगुरूचरित्रामृते परमकथाकल्पतरौ श्रीनृसिंहसरस्वत्युपाख्याने सिद्ध-नामधारकसंवादे अमरापुरमहिमानं-द्विजदैन्यहरणं नाम अष्टादशोऽध्यायः ॥

**अर्थ:** या श्रीगुरुचरित्रामृतात, परमकथा कल्पतरूमध्ये, श्रीनृसिंहसरस्वती उपाख्यानात, सिद्ध-नामधारक संवादात, अमरापुरचा महिमा व द्विजाचे दैन्यहरण या नावाचा अठरावा अध्याय समाप्त झाला.

---

॥ श्रीपादश्रीवल्लभ-नृसिंहसरस्वती-दत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥

॥ श्रीगुरुदेव दत्त ॥

॥ दिगंबरा दिगंबरा श्रीपाद वल्लभ दिगंबरा ॥

॥ दिगंबरा दिगंबरा श्रीपाद वल्लभ दिगंबरा ॥

॥ दिगंबरा दिगंबरा श्रीपाद वल्लभ दिगंबरा ॥

---

## 🌟 अध्याय १८ चे महत्त्व

| क्र. | महत्त्व | स्पष्टीकरण |

|-----|---------|------------|

| १ | अमरापुर महिमा | अमरापुर, पंचगंगा, कृष्णा नदी यांच्या पवित्रतेचे वर्णन |

| २ | दारिद्रय नाश | गुरुकृपेने दरिद्री ब्राह्मणाला निधान प्राप्त झाले |

| ३ | गुरुकृपा | श्रीगुरूंनी भक्ताला आशीर्वाद देऊन दरिद्र दूर केले |

| ४ | तीर्थमहिमा | सप्तनदी संगम व अमरेश्वर लिंगाचे महत्त्व |

---

#श्रीगुरुचरित्र #गुरुचरित्रअध्याय१८ #दत्तात्रेय #अमरापुर #पंचगंगा #श्रीगुरु #मराठीस्त्रोत #दत्तभक्ति

---

© marathi-strotra.blogspot.com | सर्व स्तोत्रे मराठीत | गणपती बाप्पा मोरया! 🙏

---

## 📌 आमचे सर्व लिंक एकाच ठिकाणी:

👉 **ब्लॉग:** https://marathi-strotra.blogspot.com

👉 **Telegram:** https://t.me/marathistrotra

👉 **Instagram:** https://instagram.com/sarva_marathi_strotra

👉 **YouTube:** https://youtube.com/@sarva_marathi_strota

👉 **Facebook:** सर्व मराठी स्त्रोत (सर्च करा)

👉 **Linktree:** https://linktr.ee/sarvamarathistrotra

**🙏 कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा 🙏**