सुखकर्ता दुःखहर्ता | गणपती आरती | अर्थासह संपूर्ण माहिती

-

 






॥ श्री गणेशाय नमः ॥


🎵 **श्री गणपतीची आरती – सुखकर्ता दुःखहर्ता** 🎵


ही आरती श्री गणेशाची सर्वात लोकप्रिय आरती आहे. संत समर्थ रामदास स्वामींनी हिची रचना केल्याचे मानले जाते. प्रत्येक शुभ कार्याच्या आधी, दिवाळीत, गणेशोत्सवात, तसेच दर मंगळवारी आणि बुधवारी सर्वत्र ही आरती म्हटली जाते.


प्रत्येक ओळीचा अर्थ (Meaning) खाली दिला आहे.


**(ध्रुपद)**


**॥ तूं सुखकर्ता तूं दुःखहर्ता । विघ्नविनाशक मोरया ॥**

**॥ संकटीं रक्षीं शरण तुला मी, गणपतीबाप्पा मोरया ॥**


**अर्थ:** हे गणराया, तू सुख देणारा आहेस आणि दुःखे हरण करणारा आहेस. तू मोरया (गणपती) विघ्नांचा नाश करतोस. मी तुझ्या शरण आलो आहे. संकटात माझे रक्षण कर. गणपतीबाप्पा मोरया!


---

**(प्रथम चरण)**


**॥ मंगलमूर्ति तूं गणनायक । वक्रतुंड तूं सिद्धिविनायक ॥**

**॥ तुझिया द्वारीं आज पातलों । नेईं स्थितिप्रति राया ॥**


**अर्थ:** हे मंगलमूर्ती, हे गणनायक! तूच वक्रतुंड आणि सिद्धीचा स्वामी आहेस. मी आज तुझ्या दारी (मंदिर/पूजास्थळी) आलो आहे. हे राजा (राया), मला सन्मार्गावर (स्थितिप्रती) ने.


---

**(द्वितीय चरण)**


**॥ तूं सकलांचा भाग्यविधाता । तूं विद्येचा स्वामी दाता ॥**

**॥ ज्ञानदीप उजळून आमुचा । निमवीं नैराश्याला ॥**


**अर्थ:** तू सर्वांचे भाग्य विधान करणारा आहेस. तू विद्येचा स्वामी आणि दाता आहेस. आमचा ज्ञानदीप उजळून टाक. आमचे नैराश्य (निराशा) नष्ट कर.


---

**(तृतीय चरण)**


**॥ तूं माता, तूं पिता जगं या । ज्ञाता तूं सर्वस्व जगीं या ॥**

**॥ पामर मी स्वर उणें भासती । तुझी आरती गाया ॥**


**अर्थ:** या जगात तूच माता आहेस, तूच पिता आहेस. तूच सर्व जाणणारा आणि या जगाचे सर्वस्व आहेस. हे गणराया, मी पामर (अज्ञानी) आहे. माझा स्वर (आवाज) कुणीही कमी लेखील, पण तरीही मी तुझी ही आरती गात आहे.


---

**(कडवा – शेवटची ओळ प्रत्येक चरणानंतर)**


(वरील प्रत्येक चरणानंतर ध्रुपद पुन्हा म्हणावे:)


**॥ संकटीं रक्षीं शरण तुला मी, गणपतीबाप्पा मोरया ॥**


---



### आरतीचे महत्त्व व वैशिष्ट्य


| बाब | तपशील |

|---|---|

| **रचनाकार** | संत समर्थ रामदास स्वामी (मान्यता) |

| **देवता** | श्री गणेश |

| **प्रकार** | सामूहिक व एकल आरती |

| **वेळ** | शुभ प्रसंगी, गणेशोत्सवात, दर मंगळवार/बुधवार |

| **भावार्थ** | केवळ स्तुती नव्हे; तर शरणागती, आत्मसमर्पण आणि ज्ञानप्रार्थना |


### आरतीचा प्रभाव मराठी मनावर


ही आरती मराठी संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे. बालवयापासून प्रत्येक मराठी माणूस हिचा उच्चार करतो. 'सुखकर्ता दुःखहर्ता' ही संकल्पना गणेशाला जवळचा, वत्सल बनवते.


### पूजन पद्धती – सारांश


1. **आसन शुद्धी** – देवळात किंवा घरातील स्वच्छ जागी बसावे.

2. **प्रज्वलन** – दिवा, धूप, कापूर लावावा.

3. **नैवेद्य** – मोदक, केळी, साखर आदि प्रिय पदार्थ.

4. **आरती** – वरील आरती सर्वांनी मिळून म्हणावी किंवा सामूहिक गायन करावे.

5. **प्रदक्षिणा** – विशेष प्रसंगी देवाला प्रदक्षिणा घालावी.


### विशेष सूचना


हे गीत ‘आरती’ म्हणूनच ओळखले जाते, तरी त्याला ‘स्तोत्र’ किंवा ‘प्रार्थना’ म्हणणेही अयोग्य नव्हे. पण प्रचलित पारिभाषिक शब्द ‘आरती’ हाच आहे.


#सुखकर्तादुःखहर्ता #गणपतीआरती #गणेशोत्सव #विघ्नविनाशक #मोरया #गणपतीबाप्पा #आरतीअर्थासह #मराठीस्त्रोत


----


© marathi-strotra.blogspot.com | सर्व स्तोत्रे मराठीत | गणपती बाप्पा मोरया! 🙏



## 📌 आमचे सर्व लिंक एकाच ठिकाणी:


👉 **ब्लॉग:** https://marathi-strotra.blogspot.com

👉 **Telegram:** https://t.me/marathistrotra

👉 **Instagram:** https://instagram.com/sarva_marathi_strotra

👉 **YouTube:** https://youtube.com/@sarva_marathi_strota

👉 **Facebook:** सर्व मराठी स्त्रोत (सर्च करा)

👉 **Linktree:** https://linktr.ee/sarvamarathistrotra


**🙏 कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा 🙏**

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

गणपती अथर्वशीर्ष संपूर्ण अर्थ मराठीत | Ganpati Atharvashirsha Meaning in Marathi

-
Image
🙏 ॥ श्री गणपती अथर्वशीर्षम् ॥ 🙏 ॥ शांतिपाठ ॥ ॥ ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः ॥ ॥ भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥ ॥ स्थिरैरंगैस्तुष्टुवाग्ँसस्तनूभिः ॥ ॥ व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ ॥ स्वस्ति न इंद्रो वृद्धश्रवाः ॥ ॥ स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥ ॥ स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ॥ ॥ स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॥ ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ॥ अर्थ: हे देवांनो, आम्ही कानांनी शुभ ऐकू. डोळ्यांनी शुभ पाहू. मजबूत शरीराने तुमची स्तुती करू. इंद्र, पूषा, गरुड आणि बृहस्पती आमचे कल्याण करोत. मन, वाचा आणि शरीरात शांती असो! ॥ ॐ नमस्ते गणपतये ॥   अर्थ: हे गणपती, मी तुला नमस्कार करतो. ॥ त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि ॥   अर्थ: तूच साक्षात परब्रह्म तत्त्व आहेस. ॥ त्वमेव केवलं कर्तासि । त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेव केवलं हर्तासि ॥   अर्थ: तूच एकमेव सर्व कार्यांचा कर्ता, धारणकर्ता आणि संहारकर्ता आहेस. ॥ त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् ॥   अर्थ: तूच हे संपूर्ण विश्व आहेस. तू नेहमीच साक्षात आत्मा आहेस. ॥ ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि ॥   अर्थ: मी ऋत (...
Read more

मारुती स्तोत्र संपूर्ण माहिती मराठी | Maruti Stotra Marathi

-
Image
🙏 मारुती स्तोत्र म्हणजे काय?   मारुती स्तोत्र हे श्री हनुमानाचे अत्यंत पवित्र आणि शक्तिशाली स्तोत्र आहे. "मारुती" म्हणजे वायुपुत्र हनुमान. हे स्तोत्र समर्थ रामदास स्वामींनी रचले आहे. महाराष्ट्रात प्रत्येक घरात हे स्तोत्र म्हटले जाते.  स्तोत्राचे महत्त्व:   🌟 सर्व संकटे दूर होतात  🌟 शत्रूंपासून रक्षण होते  🌟 शरीराला बळ मिळते  🌟 मन शांत आणि स्थिर होते  🌟 आत्मविश्वास वाढतो  🌟 घरात सकारात्मक ऊर्जा येते    स्तोत्र कधी म्हणावे:   📅 रोज सकाळी स्नानानंतर  📅 मंगळवारी — हनुमानाचा विशेष दिवस  📅 शनिवारी — हनुमानाचा दुसरा विशेष दिवस  📅 संकटाच्या वेळी  📅 परीक्षेपूर्वी — एकाग्रतेसाठी    स्तोत्र म्हणण्याचे नियम:   ✅ सकाळी लवकर उठून स्नान करावे  ✅ स्वच्छ कपडे घालावे  ✅ समोर मारुतीची प्रतिमा ठेवावी  ✅ दिवा आणि उदबत्ती लावावी  ✅ एकाग्र मनाने म्हणावे  ✅ शक्यतो उभे राहून म्हणावे  किती वेळा म्हणावे:   🔢 रोज — १ वेळा  🔢 मंगळवारी/शनिवारी — ३ वेळा  🔢 संकटाच्या व...
Read more

श्री हनुमान वडवानल स्तोत्र मराठी अर्थासहित | Hanuman Vadvanal Stotra Marathi

-
Image
ॐ  marathi.strotra.com  ॥ श्री हनुमान वडवानल स्तोत्र ॥  हनुमान वडवानल स्तोत्र - संपूर्ण मराठी अर्थासहित अत्यंत शक्तिशाली हनुमान स्तोत्र | विभीषण रचित ---  🌟 स्तोत्राची माहिती 🌟   📿 रचनाकार: विभीषण (रावणाचा भाऊ)  📿 देवता: श्री हनुमान (वडवानल रूप)  📿 फायदे: सर्व विघ्ने दूर होतात, शत्रूंचा नाश होतो  📿 विशेष: अत्यंत दुर्लभ आणि शक्तिशाली स्तोत्र  📿 पठण वेळ: मंगळवार, शनिवारी किंवा संकटकाळी ---  ॥ विनियोग ॥  ॐ अस्य श्री हनुमान वडवानल-स्तोत्र-मन्त्रस्य श्रीरामचन्द्र ऋषिः, श्रीहनुमान् वडवानल देवता, हां बीजम्, हीं शक्तिं, सौं कीलकं, मम समस्त विघ्न-दोष-निवारणार्थं, सर्व-शत्रूक्षयार्थं सकल-राज-कुल-संमोहनार्थं, मम समस्त-रोग-प्रशमनार्थम् आयुरारोग्यैश्वर्याऽभिवृद्ध्यर्थं समस्त-पाप-क्षयार्थं श्रीसीतारामचन्द्र-प्रीत्यर्थं च हनुमद् वडवानल-स्तोत्र जपमहं करिष्ये।  अर्थ: या स्तोत्राचे ऋषी श्रीरामचंद्र आहेत, देवता श्रीहनुमान आहेत. हे स्तोत्र मी सर्व विघ्न-दोष निवारणासाठी, शत्रूंचा नाश करण्यासाठी, सर्व रोगांच्या शमनासाठी आणि सीताराम...
Read more