अधिक मास (पुरुषोत्तम मास) २०२६ | ज्येष्ठ अधिक महिना | दिनांक, महत्त्व, नियम व पूजा विधी

 

॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ॥

📅 **अधिक मास (पुरुषोत्तम मास) २०२६ – ज्येष्ठ अधिक महिना** 📅

हिंदू पंचांगानुसार, दर तीन वर्षांनी एक अतिरिक्त महिना (मलमास किंवा अधिक मास) येतो. हा महिना **भगवान विष्णू व श्रीकृष्णाला समर्पित** असतो. यालाच **पुरुषोत्तम मास** असेही म्हणतात. २०२६ मध्ये हा महिना **अधिक ज्येष्ठ** म्हणून आला आहे.

**२०२६ मधील अधिक ज्येष्ठ महिन्याचा कालावधी:**  

**१७ मे २०२६ ते १५ जून २०२६** (एकूण ३० दिवस) .

### अधिक मास म्हणजे काय? (What is Adhik Maas?)

| बाब | तपशील |

|---|---|

| **इतर नावे** | पुरुषोत्तम मास, मलमास, लोंड (Malmas, Adhik Maas) |

| **या वर्षीचे नाव** | अधिक ज्येष्ठ |

| **कालावधी (२०२६)** | १७ मे ते १५ जून (सुमारे ३० दिवस) |

| **या महिन्यातील सूर्य संक्रमण** | वृषभ राशीतून मिथुन राशीत होत नाही म्हणून हा अधिक मास येतो |

| **पडणारा महिना** | ज्येष्ठ महिन्याचा अधिक |

| **देवता** | भगवान विष्णू व श्रीकृष्ण |

हा महिना **खगोलीय कारणाने** (सूर्य व चंद्र यांच्या गतीतील फरकाने) उद्भवतो. हिंदू सनातन धर्मात या महिन्याला **फार पवित्र मानले जाते**. या काळात **देवांना दिवा (दीपदान), दान, जप, तीर्थ यांना सामान्य दिवसांपेक्षा कैक पटीने पुण्यफळ** मिळते .

### धार्मिक महत्त्व (Religious Significance)

अधिक मासाला **पुरुषोत्तम मास** (श्रीविष्णूच्या नावाने) म्हणूनही ओळखले जाते:

| बाब | महत्त्व |

|---|---|

| **भगवान विष्णू / श्रीकृष्ण समर्पित** | हा महिना पूर्णपणे विष्णू व श्रीकृष्णाला समर्पित आहे |

| **पुण्यफळ** | या काळात केलेले दान-जप-व्रत-तीर्थ यांना **सामान्य दिवसांपेक्षा लाखपट (कित्येक पटीने) अधिक** पुण्य मिळते |

| **दीपदान** | दररोज देवासमोर (विष्णू / कृष्ण मूर्तीसमोर) व तुळशीसमोर दिवा लावणे अत्यंत शुभ |

| **पापांचा नाश** | या महिन्यात प्रायश्चित्त केल्याने घोर पापे नष्ट होतात |

| **पितरांचे तर्पण** | या महिन्यात पितरांना (जाणाऱ्या पूर्वजांना) तर्पण व श्राद्ध केल्यास विशेष पुण्य मिळते |

| **श्रवण पद्धती** | या महिन्यात ‘श्रीमद्भागवत’, ‘विष्णु सहस्रनाम’, ‘श्रीकृष्ण लीला’ इत्यादी ग्रंथांचे श्रवण करावे |

अधिक मासात **प्रत्येक दिवशी तुळशीपूजन, देवाला दिवा दाखवणे, गरीबांना अन्नदान, भगवद्गीता पठण** विशेष फलदायी असते.

### अधिक मासातील नियम व काय टाळावे? (Do’s & Don’ts)

#### नियम (पालन करणे):

| नियम | क्रिया |

|---|---|

| **देव पूजा** | भगवान विष्णू / श्रीकृष्ण यांची नित्य पूजा व दिवा दाखवा |

| **तुळशी समोर दिवा** | तुळशीजवळ रोज सायंकाळी दिवा लावावा |

| **दान** | गरीब, ब्राह्मण, गाई, कुत्री, पक्षी यांना अन्नदान करा |

| **शास्त्र श्रवण/पठण** | विष्णु सहस्रनाम, भागवत पुराण, हरिनाम, गीता यांचे नित्य पठण करा |

| **व्रत** | उपवास (एक वेळ किंवा फलाहार) करा, न शक्य असल्यास ३, ५ किंवा ७ वेळा उपवास करा |

| **गाईची सेवा** | या महिन्यात गायींची सेवा (चारा, पाणी, रक्षण) करा |

#### टाळावी अशी कार्ये (What to Avoid):

| कार्य | कारण |

|---|---|

| **विवाह (लग्न)** | या महिन्यात कोणतेही शुभ कार्य (लग्न, मुंज, गृहप्रवेश, साखरपुडा, वास्तुशांती) करू नये |

| **नवीन गृहप्रवेश** | याला वर्ज्य मानले आहे |

| **उच्च प्रकारचे भोजन** | मांसाहार, मद्य, ठंडाई, अंडी वर्ज्य करावी |

| **दीक्षा घेणे** | या महिन्यात विद्या, मंत्रदीक्षा इत्यादी घेऊ नये |

| **केस कापणे** | या महिन्यात सोमवार, मंगळवारी केस कापू नयेत (तृतीयेच्या दिवशी विशेष वर्ज्य) |

### अधिक मासातील विशेष पूजा व दाने

| पूजा / दान | फलश्रुती / वर्णन |

|---|---|

| **विष्णू सहस्रनाम** | नित्य पठण केल्याने सर्व दुःखे दूर होतात, सुख-शांती लाभते |

| **श्रीकृष्ण अर्चना** | बालकृष्ण मूर्तीचे पूजन, नैवेद्य दाखवा |

| **तुळशीपूजन** | तुळशीला हळद-कुंकू, फुले व पाणी अर्पण करा, सायंकाळी दिवा लावा |

| **दीपदान** | संध्याकाळी तूप / तेलाचा दिवा विष्णू / तुळशीसमोर लावा |

| **अन्नदान (भोजन)** | गुरुवारी उत्तम जेवण (प्रसाद) ब्राह्मणाला, गरिबाला वाटा |

| **व्रत कथा** | 'पुरुषोत्तम मास महात्म्य' (अधिक मासाची कथा) ऐका व वाचा |

| **जलदान** | पाण्याचा घड (उन्हाळ्यात) वृक्षाला / भटक्यांना दान करा |

### विशेष नियम – स्त्रियांकरिता (सौभाग्यवती व विधवा)

| स्थिती | नियम |

|---|---|

| **सौभाग्यवती** | नव्हे तर मंगळवार, शुक्रवार साजरा करू नका? नक्की! तिने सोमवारी केवळ पूजा करावी; मंगळवारी किंवा इतर व्रत नियम सोपे असू शकतात (स्थानिक रीती). सामान्यत: लग्नाची वर्धापन (गांठ) साजरी करू नये. |

| **विधवा** | पांढरे वस्त्र, पूजा करावी. स्त्रियांनी सूत(कांकू) / साडीचे इतर दागिने कमीत कमी वापरावेत असे काही ठिकाणी सांगितले जाते. मात्र, विधवांनी या महिन्यात देवासमोर दिवा लावावा, पूजा करावी व गरीबांना दान करावे. |

(तथापि, या नियमांत प्रादेशिक फरक असू शकतो.)

### उपसंहार

अधिक मास हा संन्यास, प्रायश्चित्त, देवपूजा व दान यांसाठी अत्यंत योग्य असतो. भगवान विष्णू / श्रीकृष्ण यांची कृपा मिळविण्यासाठी या महिन्यात **पूर्ण श्रद्धेने उपवास, जप, दीपदान व शास्त्रश्रवण** करावे.

हा काळ १७ मे ते १५ जून २०२६ दरम्यान आहे. या अवधीत नियम पाळून पुण्य मिळवावे.

**॥ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ॥**

**॥ हरे कृष्ण हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे ॥**

#अधिकमास #पुरुषोत्तममास #मलमास #अधिकज्येष्ठ #विष्णु #श्रीकृष्ण #दीपदान #तुळशी #मराठीस्त्रोत #दान #ज्येष्ठ२०२६

---

© marathi-strotra.blogspot.com | सर्व स्तोत्रे मराठीत | गणपती बाप्पा मोरया! 🙏

## 📌 आमचे सर्व लिंक एकाच ठिकाणी:

👉 **ब्लॉग:** https://marathi-strotra.blogspot.com

👉 **Telegram:** https://t.me/marathistrotra

👉 **Instagram:** https://instagram.com/sarva_marathi_strotra

👉 **YouTube:** https://youtube.com/@sarva_marathi_strota

👉 **Facebook:** सर्व मराठी स्त्रोत (सर्च करा)

👉 **Linktree:** https://linktr.ee/sarvamarathistrotra

**🙏 कृपया सर्व प्लॅटफॉर्मवर फॉलो करा 🙏**